Trong thực tế, nhiều chủ nợ gặp tình huống người vay sau khi nhận tiền đã thay đổi số điện thoại, chặn liên lạc, chuyển nơi cư trú hoặc cố tình né tránh việc làm việc, thương lượng về nghĩa vụ trả nợ. Điều này khiến không ít người cho rằng nếu không liên hệ được với bên vay thì sẽ không thể khởi kiện hoặc vụ án sẽ không được Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành, việc bị đơn thay đổi số điện thoại hoặc cắt đứt liên lạc không đồng nghĩa với việc chủ nợ mất quyền khởi kiện. Trong nhiều trường hợp, Tòa án vẫn có thể giải quyết vụ án theo trình tự luật định và xét xử vắng mặt đương sự nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Vậy người vay cố tình né tránh có làm mất quyền đòi nợ của chủ nợ hay không? Khi nào Tòa án được xét xử vắng mặt? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các vấn đề này.
Pháp luật dân sự là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao hàm nhiều quy phạm pháp luật khác nhau. Điều này làm cho vấn đề giải quyết các vụ việc dân sự cũng trở nên phức tạp không kém hình sự. Với đội ngũ Luật sư, chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, tâm huyết với nghề, HTC Việt Nam tự tin cung cấp đến quý khách hàng các dịch vụ tư vấn liên quan đến lĩnh vực dân sự một cách nhanh chóng, chất lượng, giá cả hợp lý với phương châm HTC Việt Nam mang đến “Hạnh phúc – Thành công – Cường thịnh” cho Quý khách hàng.
Trong hoạt động kinh doanh, tranh chấp về nghĩa vụ thanh toán là một trong những loại tranh chấp phổ biến nhất. Khi bên mua hàng, bên sử dụng dịch vụ hoặc đối tác kinh doanh chậm thanh toán hoặc không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, nhiều doanh nghiệp thường nghĩ ngay đến việc khởi kiện tại Tòa án. Tuy nhiên, bên cạnh Tòa án, pháp luật Việt Nam còn cho phép các bên giải quyết tranh chấp thông qua Trọng tài thương mại nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đòi nợ qua Trọng tài thương mại là phương thức được nhiều doanh nghiệp lựa chọn trong các giao dịch thương mại vì có nhiều ưu điểm về tính linh hoạt, bảo mật và thời gian giải quyết. Tuy nhiên, không phải mọi tranh chấp công nợ đều có thể giải quyết bằng Trọng tài. Do đó, doanh nghiệp cần hiểu rõ điều kiện áp dụng cũng như những ưu, nhược điểm của phương thức này để lựa chọn phù hợp.
Trong các tranh chấp về vay tiền hoặc công nợ, nhiều cá nhân và doanh nghiệp lựa chọn lập vi bằng với mong muốn tạo thêm căn cứ pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình khi bên vay hoặc bên có nghĩa vụ thanh toán chậm trả hoặc không thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, cũng không ít người cho rằng chỉ cần lập vi bằng là có thể đòi được nợ hoặc vi bằng có giá trị thay thế hợp đồng, giấy vay tiền. Thực tế, đây là cách hiểu chưa chính xác. Vi bằng là một nguồn chứng cứ quan trọng trong quá trình giải quyết tranh chấp, nhưng không phải là căn cứ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. Do đó, việc lập vi bằng có cần thiết hay không sẽ phụ thuộc vào từng vụ việc cụ thể và mục đích sử dụng của người yêu cầu.
Trong thực tế, không ít trường hợp cá nhân cho người thân, bạn bè hoặc đối tác vay tiền nhưng trước khi hoàn trả khoản vay thì người vay qua đời. Khi đó, chủ nợ thường đặt ra câu hỏi liệu có thể yêu cầu người thân của người đã chết trả nợ hay không, đặc biệt trong trường hợp người vay không để lại bất kỳ tài sản nào để thừa kế. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nghĩa vụ tài sản của người đã chết không đương nhiên chuyển sang cho người thân hoặc người thừa kế. Việc xử lý khoản nợ trong trường hợp này phụ thuộc vào việc người chết có để lại di sản hay không, có người thừa kế hay không và giá trị của di sản để lại. Vì vậy, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, chủ nợ cần hiểu đúng các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 trước khi thực hiện các biện pháp pháp lý.
Trong quá trình giao dịch, đặc biệt là giữa các doanh nghiệp, việc trao đổi qua email, Zalo, Messenger hoặc các ứng dụng nhắn tin khác ngày càng phổ biến. Không ít trường hợp hợp đồng không quy định cụ thể việc xác nhận công nợ, nhưng các bên lại nhiều lần trao đổi về số tiền phải thanh toán thông qua email hoặc tin nhắn. Khi phát sinh tranh chấp, nhiều chủ nợ băn khoăn liệu những nội dung này có được xem là chứng cứ hợp pháp để khởi kiện hay không. Thực tế, pháp luật Việt Nam hiện hành thừa nhận dữ liệu điện tử là một trong những nguồn chứng cứ nếu đáp ứng điều kiện luật định. Tuy nhiên, không phải mọi email hay tin nhắn đều tự động có giá trị chứng minh. Giá trị pháp lý sẽ phụ thuộc vào tính xác thực, tính toàn vẹn và mối liên hệ của dữ liệu với vụ việc.
Trong hoạt động kinh doanh, việc đối tác chậm thanh toán hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản không còn là tình huống hiếm gặp. Khi đó, nếu chỉ khởi kiện theo thủ tục thông thường, nguy cơ “thắng kiện nhưng không thu được tiền” là hoàn toàn có thể xảy ra. Chính vì vậy, pháp luật tố tụng dân sự cho phép đương sự yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo toàn tài sản, đảm bảo khả năng thi hành án sau này. Tuy nhiên, đây là công cụ pháp lý mạnh, đòi hỏi phải sử dụng đúng điều kiện, đúng chiến lược.
Trong thực tế, không ít trường hợp vợ chồng khi làm thủ tục ly hôn đồng thời phát sinh tranh chấp về các khoản nợ vay, nghĩa vụ trả nợ với cá nhân, tổ chức hoặc ngân hàng. Khi đó, nhiều người băn khoăn liệu Tòa án có giải quyết luôn khoản nợ trong cùng vụ án ly hôn hay phải khởi kiện bằng một vụ án khác. Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng bởi việc xác định đúng phạm vi giải quyết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian, chi phí tố tụng cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc giải quyết nghĩa vụ tài sản của vợ chồng khi ly hôn sẽ được xem xét căn cứ vào tính chất của khoản nợ, yêu cầu của các đương sự và sự tham gia của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trong từng trường hợp cụ thể, Tòa án có thể giải quyết cùng trong vụ án ly hôn hoặc tách ra để giải quyết bằng vụ án khác theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian gần đây, tại nhiều địa phương xuất hiện tình trạng cá nhân hoặc doanh nghiệp tự ý phân lô, chia nhỏ đất để bán dưới hình thức "đất nghĩa trang", "đất công viên vĩnh hằng" hoặc "đất mộ phần đầu tư sinh lời". Không ít trường hợp quảng cáo rầm rộ, ký hợp đồng giữ chỗ, chuyển nhượng quyền sử dụng từng phần đất khi chưa đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật. Hành vi này không chỉ tiềm ẩn rủi ro đối với người mua mà còn có thể bị xử lý hành chính, buộc khôi phục hiện trạng hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc tự ý phân lô bán đất làm nghĩa trang?
Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đã khiến KOL (Key Opinion Leader) và Influencer trở thành những người có sức ảnh hưởng lớn đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng. Không ít doanh nghiệp lựa chọn KOL/Influencer để quảng bá mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, khóa học, dịch vụ làm đẹp, sản phẩm chăm sóc sức khỏe và nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác nhằm tăng độ tin cậy và thúc đẩy doanh số. Tuy nhiên, bên cạnh những hoạt động quảng cáo đúng quy định, thực tế đã xuất hiện nhiều trường hợp KOL/Influencer quảng cáo sản phẩm với nội dung không đúng sự thật, phóng đại công dụng, cung cấp thông tin thiếu căn cứ hoặc không đúng với tài liệu của nhà sản xuất. Khi người tiêu dùng mua sản phẩm vì tin vào những nội dung quảng cáo này và phát sinh thiệt hại, câu hỏi đặt ra là: người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường hay không và cần thực hiện như thế nào để bảo vệ quyền lợi của mình?
Những năm gần đây, vào thời điểm tuyển sinh đầu cấp, nhiều trường tư thục triển khai hình thức thu tiền “giữ chỗ”, “ghi danh”, “đặt cọc nhập học” hoặc “phí xác nhận chỗ học” đối với phụ huynh có nhu cầu đăng ký cho con theo học. Không ít trường hợp phụ huynh đóng một khoản tiền khá lớn với mong muốn giữ suất học trước khi hoàn tất thủ tục nhập học. Tuy nhiên, cũng từ đây phát sinh nhiều tranh chấp liên quan đến việc hoàn trả khoản tiền đã nộp khi học sinh không nhập học, phụ huynh thay đổi quyết định hoặc trường không tiếp nhận học sinh theo như thông báo ban đầu. Điều này đặt ra câu hỏi: việc trường tư thu tiền giữ chỗ, ghi danh có hợp pháp hay không và khi nào hành vi này có thể bị xem là vi phạm pháp luật?
Tiền điện, tiền nước là những khoản chi phí phát sinh thường xuyên trong quá trình thuê nhà. Tuy nhiên, không ít trường hợp người thuê phản ánh chủ nhà tự ý tăng giá điện, nước cao hơn mức đã thỏa thuận hoặc thu với mức giá vượt xa giá do đơn vị cung cấp dịch vụ áp dụng mà không có căn cứ rõ ràng. Điều này dẫn đến nhiều tranh chấp giữa các bên, đặc biệt đối với người thuê trọ, thuê căn hộ hoặc thuê mặt bằng kinh doanh. Vậy khi chủ nhà tự ý tăng giá điện, nước, người thuê có quyền yêu cầu hoàn trả khoản tiền đã thu không đúng hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình hay không?
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm kỳ nghỉ (timeshare) tuyển dụng sinh viên làm nhân viên tư vấn, chăm sóc khách hàng hoặc nhân viên kinh doanh bán thời gian. Với mức thu nhập hấp dẫn từ lương, thưởng và hoa hồng, công việc này thu hút không ít sinh viên tham gia. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi về môi trường làm việc năng động và cơ hội thu nhập cao là những rủi ro pháp lý mà nhiều sinh viên chưa thực sự nhận thức đầy đủ. Trong một số trường hợp, việc tham gia tư vấn, giới thiệu hoặc ký kết hợp đồng với khách hàng có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý nếu phát sinh tranh chấp hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh. Vậy sinh viên bán hợp đồng kỳ nghỉ có thể đối mặt với những rủi ro pháp lý nào và cần lưu ý gì để bảo vệ bản thân?
Trong hoạt động kinh doanh, không ít doanh nghiệp rơi vào tình trạng công nợ kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Một trong những rủi ro lớn nhất trong các trường hợp này là hết thời hiệu khởi kiện, dẫn đến mất quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp. Vì vậy, việc xác định đúng thời hiệu và cách tính thời hiệu khởi kiện là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp.
Trong thực tiễn đời sống, khi một người qua đời để lại di sản, các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ tài sản, đặc biệt là các khoản nợ chưa thanh toán, thường phát sinh tranh chấp. Một trong những câu hỏi phổ biến là: người thừa kế có phải chịu trách nhiệm trả toàn bộ khoản nợ của người đã chết hay không, và phạm vi trách nhiệm đó được xác định như thế nào theo quy định pháp luật. Việc hiểu đúng quy định không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người thừa kế mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các chủ nợ.
English 
