Không ít người rơi vào tình trạng có bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn không thu hồi được tiền, không nhận được tài sản, thậm chí còn phát sinh thêm tranh chấp mới. Trên thực tế, rất nhiều bản án bị “treo” không phải do pháp luật không cho thi hành, mà xuất phát từ những sai lầm pháp lý ngay từ phía người được thi hành án. Đây cũng chính là giai đoạn mà sự tham gia của luật sư đóng vai trò then chốt.
Nhiều người cho rằng nếu hành vi vi phạm đã xảy ra từ nhiều năm trước mà chưa bị xử lý thì sẽ “tự hết trách nhiệm”. Tuy nhiên, pháp luật hình sự không căn cứ vào cảm tính về thời gian mà áp dụng chế định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định cụ thể của Bộ luật Hình sự. Việc xác định còn hay hết thời hiệu phụ thuộc vào tính chất tội phạm, mức độ nghiêm trọng và các yếu tố làm gián đoạn hoặc tính lại thời hiệu.
Từ khi chế định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại được ghi nhận trong Bộ luật Hình sự 2015, nhiều doanh nghiệp bắt đầu đối diện nguy cơ bị khởi tố với tư cách bị can, không chỉ cá nhân quản lý. Tuy nhiên, không phải mọi sai phạm trong hoạt động kinh doanh đều dẫn đến việc khởi tố pháp nhân. Việc khởi tố chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các căn cứ pháp luật nghiêm ngặt. Bài viết này phân tích các điều kiện pháp lý theo quy định hiện hành và cách cơ quan điều tra đánh giá trong thực tiễn.
Trong thực tế, nhiều người cho rằng chỉ cần không trộm cắp, không lừa đảo thì việc giữ tài sản của người khác sẽ không bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, pháp luật hình sự Việt Nam có quy định riêng về tội chiếm giữ trái phép tài sản, áp dụng đối với những trường hợp ban đầu việc chiếm hữu tài sản là hợp pháp hoặc ngẫu nhiên, nhưng sau đó người giữ tài sản cố tình không trả lại dù có nghĩa vụ phải trả. Việc hiểu đúng ranh giới giữa tranh chấp dân sự và trách nhiệm hình sự là yếu tố quan trọng để tránh rủi ro pháp lý không đáng có.
Trong các vụ án về tội cố ý gây thương tích, kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể là căn cứ then chốt để xác định tội danh, khung hình phạt và mức hình phạt cụ thể. Trên thực tế, không ít bị can, bị cáo bị truy tố ở khung hình phạt nặng chỉ dựa vào một kết luận giám định chưa được xem xét toàn diện. Việc phản biện đúng pháp luật đối với kết luận giám định có thể làm thay đổi bản chất vụ án hoặc ít nhất là giảm đáng kể khung hình phạt.
Trước đây, pháp luật hình sự Việt Nam chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân. Tuy nhiên, từ khi Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực, pháp nhân thương mại lần đầu tiên trở thành chủ thể có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là thay đổi có tính đột phá, tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị, điều hành và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Việc hiểu đúng phạm vi, điều kiện và hậu quả pháp lý của trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.
Trong nhiều giao dịch dân sự và thương mại, việc giao tiền thông qua người trung gian được xem là giải pháp thuận tiện nhằm rút ngắn thời gian và tạo sự tin tưởng giữa các bên. Tuy nhiên, khi người trung gian chiếm đoạt số tiền đã nhận, tranh chấp lập tức phát sinh với câu hỏi cốt lõi: đây là quan hệ dân sự hay đã đủ yếu tố để xử lý hình sự? Việc xác định sai bản chất vụ việc ngay từ đầu không chỉ làm kéo dài thời gian giải quyết mà còn khiến người bị thiệt hại đánh mất cơ hội thu hồi tài sản.
Trong thực tế, nhiều cá nhân và tổ chức rơi vào tình trạng bị tố giác có hành vi vi phạm pháp luật nhưng người tố giác không cung cấp được tài liệu, chứng cứ cụ thể để chứng minh nội dung tố giác của mình. Việc này thường gây tâm lý lo lắng cho người bị tố giác do e ngại bị triệu tập làm việc nhiều lần, bị kéo dài thời gian xác minh hoặc ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và các mối quan hệ xã hội. Tuy nhiên, pháp luật tố tụng hình sự có những quy định rõ ràng nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố giác, tránh việc lạm dụng quyền tố giác.
Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, lời khai ban đầu thường được lấy trong bối cảnh người tham gia tố tụng chịu nhiều áp lực tâm lý, thiếu hiểu biết pháp luật hoặc chưa có sự hỗ trợ của luật sư. Không ít trường hợp sau khi bình tĩnh lại, nhận thức rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, người khai nhận ra rằng lời trình bày ban đầu chưa phản ánh đúng bản chất sự việc và gây bất lợi nghiêm trọng cho chính họ. Khi đó, vấn đề đặt ra là việc thay đổi lời khai có được pháp luật cho phép và cơ quan điều tra sẽ xem xét như thế nào.
Trong các vụ án hình sự, việc mời luật sư tham gia bào chữa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân và nguyên tắc tranh tụng. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn rằng chỉ khi vụ án được đưa ra xét xử mới được mời luật sư, hoặc chỉ bị can, bị cáo mới có quyền mời luật sư. Trên thực tế, pháp luật tố tụng hình sự cho phép mời luật sư ngay từ những giai đoạn rất sớm, thậm chí trước khi khởi tố vụ án.
Giám định thương tật là một hoạt động tố tụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xác định mức độ tổn hại sức khỏe của con người, làm căn cứ giải quyết trách nhiệm hình sự, dân sự hoặc bồi thường thiệt hại. Trong thực tiễn, không ít vụ việc bị kéo dài hoặc phát sinh khiếu nại do giám định không đúng thẩm quyền, không đúng thời điểm hoặc không đúng trình tự pháp luật. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện quy định pháp luật hiện hành về giám định thương tật trong tố tụng, giúp người có quyền lợi liên quan hiểu và bảo vệ đúng quyền của mình.
Trong tố tụng dân sự, thời hạn đưa vụ án ra xét xử không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật tố tụng mà còn là một bảo đảm quan trọng đối với quyền được xét xử kịp thời, công bằng của đương sự. Việc Tòa án tuân thủ hoặc vi phạm các mốc thời gian tố tụng có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên và là căn cứ để phát sinh quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật.
Trong các vụ án hình sự, tội cướp giật tài sản là một trong những tội danh khiến nhiều bị cáo và gia đình lo lắng bởi khung hình phạt nghiêm khắc và hệ quả pháp lý nặng nề. Tuy nhiên, trên thực tế, pháp luật hình sự Việt Nam luôn đề cao nguyên tắc cá thể hóa hình phạt, cho phép xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với những trường hợp có tình tiết phù hợp, thể hiện sự ăn năn, hối cải và thiện chí khắc phục hậu quả. Bài viết dưới đây, với góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn của luật sư hình sự, sẽ phân tích rõ các căn cứ pháp lý, những sai lầm thường gặp và những giải pháp cụ thể nhằm giúp người phạm tội cướp giật tài sản gia tăng cơ hội được áp dụng chính sách khoan hồng của pháp luật.
Trong thực tế, rất nhiều người rơi vào tình huống bị người khác tố giác tội phạm, bị mời làm việc, bị xác minh kéo dài nhưng chưa có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Điều này khiến nhiều người hoang mang: Mình có quyền gì? Có phải hợp tác vô điều kiện không? Có được mời luật sư không? Có bị hạn chế quyền công dân không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Trong thực tế, không ít trường hợp một người chỉ đi cùng bạn bè hoặc người quen nhưng khi sự việc vi phạm pháp luật bị phát hiện thì lại bị mời làm việc, thậm chí bị nghi ngờ là đồng phạm. Điều này khiến nhiều người lo lắng liệu đi cùng người khác khi bị bắt quả tang có tự động bị coi là đồng phạm hay không. Pháp luật hình sự không suy đoán trách nhiệm chỉ dựa trên việc “đi cùng”, mà phải xem xét vai trò, hành vi và ý thức chủ quan của từng người. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ vấn đề này.
Trang 4/34
English 
