Thời hạn đưa vụ án ra xét xử theo quy định pháp luật hiện hành

1. Thời hạn đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm

1.1. Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm

Theo khoản 1 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự theo thủ tục sơ thẩm là 04 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý vụ án. Trong khoảng thời gian này, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải tiến hành các hoạt động tố tụng cần thiết như xác minh, thu thập chứng cứ, tổ chức hòa giải, làm rõ yêu cầu của các bên và đánh giá điều kiện để đưa vụ án ra xét xử.

Đối với những vụ án có tính chất phức tạp hoặc phát sinh sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan, pháp luật cho phép kéo dài thời hạn chuẩn bị xét xử. Căn cứ khoản 2 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn nhưng không quá 02 tháng. Như vậy, tổng thời gian chuẩn bị xét xử sơ thẩm tối đa là 06 tháng kể từ ngày thụ lý.

1.2. Thời hạn mở phiên tòa sơ thẩm sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử

Sau khi kết thúc giai đoạn chuẩn bị xét xử và ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa trong thời hạn luật định. Theo khoản 4 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.

Quy định này nhằm bảo đảm việc đưa vụ án ra xét xử không chỉ dừng lại ở quyết định trên giấy tờ mà phải được thực hiện trên thực tế trong một thời hạn hợp lý.

2. Thời hạn đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm

Khác với sơ thẩm, thời hạn đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm được tính kể từ ngày Tòa án cấp phúc thẩm thụ lý vụ án sau khi có kháng cáo, kháng nghị hợp lệ.

Theo khoản 1 Điều 286 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là 03 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án. Trong trường hợp vụ án có tính chất phức tạp, Chánh án Tòa án cấp phúc thẩm có thể quyết định gia hạn nhưng không quá 01 tháng.

Sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm, căn cứ khoản 2 Điều 286 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa phúc thẩm; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.

Như vậy, so với sơ thẩm, thời hạn giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm được rút ngắn hơn, thể hiện tính chất xem xét lại bản án, quyết định đã có ở cấp sơ thẩm.

3. Gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án

Pháp luật cho phép kéo dài thời hạn chuẩn bị xét xử trong những trường hợp vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan.

Căn cứ khoản 2 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan thì Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng không quá 02 tháng.

Như vậy, tổng thời gian chuẩn bị xét xử tối đa đối với một vụ án dân sự thông thường là 06 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý vụ án.

4. Quyền khiếu nại của đương sự khi Tòa án vi phạm thời hạn tố tụng

4.1. Căn cứ phát sinh quyền khiếu nại

Trong trường hợp Tòa án không thực hiện đúng thời hạn tố tụng nêu trên mà không có lý do chính đáng, đương sự có quyền khiếu nại đối với hành vi tố tụng của người tiến hành tố tụng. Quyền này được ghi nhận tại Điều 499 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, theo đó đương sự có quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án nếu cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Việc chậm đưa vụ án ra xét xử, kéo dài thời gian giải quyết vượt quá thời hạn luật định được xem là hành vi tố tụng có dấu hiệu vi phạm, làm phát sinh quyền khiếu nại của đương sự.

4.2. Ý nghĩa của quyền khiếu nại trong bảo vệ quyền tố tụng

Quyền khiếu nại giúp đương sự chủ động giám sát hoạt động tố tụng của Tòa án, bảo đảm rằng vụ án của mình được giải quyết đúng thời hạn, đúng trình tự, thủ tục theo luật định. Thông qua cơ chế khiếu nại, các vi phạm về thời hạn tố tụng có thể được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động xét xử.

Trong thực tiễn, việc thực hiện quyền khiếu nại không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân của đương sự mà còn có ý nghĩa chung trong việc bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả của hệ thống tư pháp.

Kết luận

Thời hạn đưa vụ án ra xét xử ở cả hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm được Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định cụ thể, rõ ràng nhằm bảo đảm quyền được xét xử trong một thời hạn hợp lý của đương sự. Trong trường hợp Tòa án vi phạm các thời hạn này, pháp luật trao cho đương sự quyền khiếu nại như một cơ chế bảo vệ hữu hiệu. Việc hiểu rõ các mốc thời gian tố tụng và quyền khiếu nại giúp đương sự chủ động hơn trong quá trình tham gia tố tụng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Thời hạn đưa vụ án ra xét xử. Mong rằng qua bài viết, công ty của chúng tôi đã có thể giúp bạn giải đáp được phần nào băn khoăn, thắc mắc và giúp bạn có thể nắm được những nội dung cơ bản về vấn đề này.

___________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Hương Lan; Ngày viết: 31/12/2025)

_________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn