Giải quyết tranh chấp sa thải người lao động trái pháp luật

Trong quan hệ lao động, việc người sử dụng lao động áp dụng hình thức kỷ luật sa thải đối với người lao động phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều trường hợp doanh nghiệp sa thải người lao động không đúng căn cứ hoặc không tuân thủ trình tự thủ tục theo quy định, dẫn đến phát sinh tranh chấp. Vậy tranh chấp sa thải người lao động trái pháp luật được giải quyết như thế nào?

1. Sa thải người lao động như thế nào là đúng pháp luật?

Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019, hình thức kỷ luật sa thải chỉ được áp dụng trong một số trường hợp nhất định như: người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích tại nơi làm việc; tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ; quấy rối tình dục tại nơi làm việc hoặc các hành vi vi phạm nghiêm trọng khác theo nội quy lao động.

Ngoài việc phải có căn cứ hợp pháp, việc sa thải còn phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động, bao gồm việc lập biên bản vi phạm, thông báo họp xử lý kỷ luật và đảm bảo quyền tham gia của người lao động hoặc tổ chức đại diện người lao động. Nếu không thực hiện đúng quy định này thì quyết định sa thải có thể bị coi là trái pháp luật.

2. Thế nào là sa thải người lao động trái pháp luật?

Sa thải người lao động trái pháp luật là trường hợp người sử dụng lao động áp dụng hình thức kỷ luật sa thải nhưng không có căn cứ pháp lý hoặc vi phạm trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật.

Tranh chấp sa thải thường phát sinh khi người lao động cho rằng quyết định sa thải của doanh nghiệp không đúng quy định, từ đó yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét hủy quyết định sa thải và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Các trường hợp sa thải trái pháp luật có thể bao gồm:

- Sa thải không có căn cứ theo quy định của Bộ luật Lao động.

- Không thực hiện đúng quy trình xử lý kỷ luật lao động.

- Sa thải người lao động trong thời gian pháp luật cấm xử lý kỷ luật.

- Vi phạm quy định về thời hiệu xử lý kỷ luật lao động.

3. Các phương thức giải quyết tranh chấp sa thải người lao động trái pháp luật

Theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, tranh chấp liên quan đến việc sa thải người lao động có thể được giải quyết bằng nhiều phương thức khác nhau.

3.1 Khiếu nại đến người sử dụng lao động

Người lao động có thể gửi đơn khiếu nại trực tiếp đến người sử dụng lao động để yêu cầu xem xét lại quyết định sa thải. Nếu kết quả giải quyết không thỏa đáng, người lao động có thể tiếp tục khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền.

3.2 Hòa giải tranh chấp lao động

Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019, tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải có thể được giải quyết thông qua hòa giải viên lao động hoặc Hội đồng trọng tài lao động nhằm giúp các bên đạt được thỏa thuận trước khi đưa vụ việc ra cơ quan xét xử.

Việc hòa giải giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo cơ hội để các bên tự thương lượng nhằm khôi phục quan hệ lao động.

3.3 Khởi kiện tại Tòa án

Trong trường hợp các bên không thể tự giải quyết tranh chấp hoặc hòa giải không thành, người lao động có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Theo quy định pháp luật, đối với tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải, người lao động có thể khởi kiện trực tiếp tại Tòa án mà không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải.

Thời hiệu khởi kiện đối với tranh chấp lao động cá nhân thường là 01 năm kể từ ngày quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

3.4 Tố giác hành vi sa thải trái pháp luật

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, nếu việc sa thải trái pháp luật gây hậu quả lớn và xuất phát từ động cơ cá nhân hoặc vụ lợi, người lao động có thể tố giác hành vi này tới cơ quan điều tra để xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

4. Quyền lợi của người lao động khi bị sa thải trái pháp luật

Khi Tòa án xác định việc sa thải là trái pháp luật, người sử dụng lao động có thể phải thực hiện các nghĩa vụ như:

- Nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã ký.

- Thanh toán tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội cho thời gian người lao động không được làm việc.

- Bồi thường các khoản tiền theo quy định của pháp luật lao động.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã phải bồi thường số tiền lớn khi bị Tòa án xác định hành vi sa thải người lao động là trái pháp luật.

5. Một số lưu ý khi giải quyết tranh chấp sa thải lao động

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, người lao động cần lưu ý một số vấn đề sau:

Lưu giữ hợp đồng lao động, quyết định sa thải và các tài liệu liên quan.

Thu thập chứng cứ chứng minh việc sa thải trái quy định pháp luật.

Thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện trong thời hạn luật định.

Có thể nhờ luật sư tư vấn hoặc hỗ trợ trong quá trình giải quyết tranh chấp.

6. Kết luận

Tranh chấp sa thải người lao động trái pháp luật là một trong những tranh chấp lao động phổ biến trong thực tiễn. Khi bị sa thải trái pháp luật, người lao động có thể lựa chọn nhiều phương thức để bảo vệ quyền lợi của mình như khiếu nại, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án. Việc hiểu rõ quy định pháp luật và thực hiện đúng trình tự giải quyết tranh chấp sẽ giúp người lao động bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

_________________________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Hồng Anh ; Ngày viết: 16/02/2026)

___________________________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn