Tranh chấp lối đi qua đất của người khác – Căn cứ giải quyết thế nào?

Tranh chấp lối đi qua đất của người khác là dạng tranh chấp đất đai phổ biến, thường phát sinh giữa các hộ liền kề khi việc đi lại bị cản trở hoặc lối đi chung không còn được duy trì như trước. Không ít trường hợp lối đi tồn tại hàng chục năm nhưng không được ghi nhận trên giấy tờ, dẫn đến mâu thuẫn khi đất được chuyển nhượng hoặc xây dựng. Việc giải quyết tranh chấp không chỉ dựa trên cảm tính hay thói quen sử dụng, mà phải căn cứ vào quy định pháp luật và hệ thống chứng cứ phù hợp.

1. Căn cứ pháp lý xác lập quyền về lối đi qua bất động sản liền kề

Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận quyền về lối đi qua bất động sản liền kề như một dạng quyền đối với bất động sản, phát sinh khi thửa đất bị vây bọc và không có hoặc không đủ lối đi hợp lý ra đường công cộng. Trong trường hợp này, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền yêu cầu chủ đất liền kề dành cho mình một lối đi phù hợp, đồng thời có nghĩa vụ bồi thườn nếu gây thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trên thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh khi một bên cho rằng lối đi chỉ là sự “cho đi nhờ”, còn bên kia lại coi đó là quyền hợp pháp đã tồn tại ổn định. Khi giải quyết, Tòa án không chỉ xem xét tình trạng hiện tại mà còn đánh giá quá trình hình thành lối đi, mục đích sử dụng đất ban đầu và sự thay đổi qua các thời kỳ. Luật sư trong các vụ việc này thường tập trung phân tích việc thửa đất có thực sự bị vây bọc hay không, lối đi đang tranh chấp có phải là lối đi duy nhất hợp lý hay còn phương án khác ít ảnh hưởng hơn đến quyền lợi của bên bị yêu cầu.

2. Chứng cứ quan trọng để chứng minh quyền sử dụng lối đi

Chứng cứ đóng vai trò quyết định trong tranh chấp lối đi qua đất của người khác, đặc biệt khi lối đi không được thể hiện rõ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các tài liệu như bản đồ địa chính, sơ đồ thửa đất, biên bản xác định ranh giới, hồ sơ cấp sổ qua các thời kỳ thường được sử dụng để làm rõ tình trạng pháp lý ban đầu. Ngoài ra, việc sử dụng lối đi ổn định, công khai, liên tục trong thời gian dài cũng là yếu tố quan trọng được Tòa án xem xét.

Luật sư khi tham gia vụ việc sẽ hỗ trợ thu thập lời khai của người dân xung quanh, người đã sinh sống lâu năm tại địa phương để chứng minh lối đi tồn tại khách quan và không phải phát sinh do chiếm dụng trái phép. Đồng thời, luật sư sẽ đánh giá tính hợp lý của lối đi về chiều rộng, chiều dài, vị trí nhằm đảm bảo việc đi lại thuận tiện nhưng hạn chế tối đa ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất của bên còn lại. Việc chứng minh được yếu tố “hợp lý” là chìa khóa để yêu cầu được Tòa án chấp nhận.

3. Định hướng giải quyết tranh chấp và vai trò của luật sư

Tranh chấp lối đi qua đất của người khác nếu xử lý cứng nhắc rất dễ làm gia tăng mâu thuẫn giữa các hộ liền kề. Vì vậy, pháp luật khuyến khích các bên ưu tiên thương lượng, thỏa thuận trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của nhau. Trong giai đoạn này, luật sư đóng vai trò trung gian pháp lý, giúp các bên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ, từ đó xây dựng phương án lối đi phù hợp và bền vững.

Trường hợp thương lượng không thành, luật sư sẽ hỗ trợ khởi kiện, chuẩn bị hồ sơ và xây dựng lập luận dựa trên các căn cứ pháp lý và chứng cứ thu thập được. Việc đưa vụ việc ra Tòa không chỉ nhằm xác lập quyền lối đi, mà còn giúp chấm dứt tình trạng tranh chấp kéo dài, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc sử dụng đất về sau. Sự tham gia của luật sư giúp quá trình giải quyết đi đúng hướng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân chủ và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý phát sinh.

____________________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Ngọc Châm; Ngày viết: 19/12/2025)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn