Trách nhiệm dân sự khi đứng ra bảo lãnh thực hiện hợp đồng

1. Vì sao bảo lãnh luôn tiềm ẩn rủi ro lớn?

Nhiều người khi “ký giúp” hoặc “bảo lãnh hộ” thường nghĩ đó chỉ là hỗ trợ mang tính chất quen biết, nhưng thực tế pháp luật coi chữ ký bảo lãnh là một cam kết ràng buộc đầy đủ hiệu lực. Một chữ ký đồng nghĩa với việc người bảo lãnh có thể phải trả nợ thay toàn bộ nếu bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ đúng hạn. Khi nghĩa vụ chính bị vi phạm, người bảo lãnh ngay lập tức trở thành “người gánh nợ”, phải đứng ra thanh toán và chịu hoàn toàn trách nhiệm trong phạm vi đã cam kết.

2. Bảo lãnh là gì? Hiểu nhanh trong 10 giây

Bảo lãnh là việc một người thứ ba đứng ra cam kết sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ nếu đến hạn mà họ không thực hiện. Đây là biện pháp bảo đảm mang tính phụ thuộc, nghĩa là nghĩa vụ bảo lãnh tồn tại, thay đổi hoặc chấm dứt theo nghĩa vụ chính. Tùy thỏa thuận, người bảo lãnh có thể chịu trách nhiệm cho toàn bộ nghĩa vụ hoặc chỉ một phần, nhưng dù ở mức độ nào thì cam kết bảo lãnh luôn phát sinh trách nhiệm pháp lý rõ ràng và chặt chẽ.

3. Khi nào người bảo lãnh phải chịu trách nhiệm dân sự?

Người bảo lãnh phải chịu trách nhiệm dân sự khi nghĩa vụ đến hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện, khiến cam kết bảo lãnh tự động phát sinh hiệu lực. Lúc này, người bảo lãnh có nghĩa vụ thanh toán khoản nợ gốc và cả các khoản lãi, phạt hay bồi thường thiệt hại nếu đó là phần đã được thỏa thuận trong phạm vi bảo lãnh. Trường hợp có nhiều người cùng bảo lãnh, họ có thể phải chịu trách nhiệm liên đới, nghĩa là bên nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu bất kỳ ai trong số họ thực hiện toàn bộ nghĩa vụ trước, sau đó các bên tự phân chia lại với nhau.

4. Người bảo lãnh được quyền gì sau khi trả thay?

Sau khi đã thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh, người bảo lãnh không chỉ “gánh nợ” mà còn có đầy đủ quyền để đòi lại những gì mình đã bỏ ra. Cụ thể, họ có quyền yêu cầu bên được bảo lãnh hoàn trả toàn bộ số tiền đã thanh toán thay, bao gồm cả lãi và khoản bồi thường thiệt hại nếu việc trả thay gây ra tổn thất cho họ. Trường hợp có tài sản bảo đảm kèm theo, người bảo lãnh cũng được nhận lại hoặc tiếp nhận quyền đối với tài sản đó. Nói cách khác, sau khi trả thay, người bảo lãnh có quyền hợp pháp để “đòi nợ ngược” từ chính người mà mình đã đứng ra bảo vệ.

5. Những rủi ro khiến người bảo lãnh dễ “ôm nợ” nhất

Những rủi ro khiến người bảo lãnh dễ rơi vào cảnh “ôm nợ” thường xuất phát từ sự chủ quan khi ký cam kết. Nhiều trường hợp hợp đồng bảo lãnh không ghi rõ phạm vi, dẫn đến việc pháp luật mặc định người bảo lãnh phải chịu toàn bộ nghĩa vụ. Có người nghĩ bảo lãnh chỉ là “ký cho vui”, giúp bạn bè hay người quen, nhưng thực chất đây là cam kết có giá trị pháp lý đầy đủ và ràng buộc trách nhiệm. Không ít trường hợp nghĩa vụ chính thay đổi mà người bảo lãnh không hay biết, nhưng vẫn bị buộc thực hiện trong phạm vi đã cam kết. Nguy hiểm hơn, nếu bên được bảo lãnh mất khả năng thanh toán, kinh doanh thua lỗ hoặc bỏ trốn, người bảo lãnh lập tức trở thành người phải gánh nợ thay.

6. Làm sao giảm rủi ro khi đứng ra bảo lãnh?

Để giảm thiểu rủi ro khi đứng ra bảo lãnh, người bảo lãnh cần thận trọng ngay từ thời điểm đặt bút ký. Trước hết, phải tìm hiểu rõ tình hình tài chính và khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên được bảo lãnh, tránh bảo lãnh cho người không đủ năng lực thanh toán. Việc ghi rõ phạm vi bảo lãnh, bao gồm số tiền tối đa, thời hạn và các nghĩa vụ cụ thể, giúp giới hạn trách nhiệm và tránh việc bị mặc định gánh toàn bộ nghĩa vụ. Người bảo lãnh cũng nên yêu cầu bên được bảo lãnh cung cấp tài sản đối ứng hoặc áp dụng biện pháp bảo đảm khác để phòng trường hợp phải trả thay. Bên cạnh đó, việc theo dõi thường xuyên tiến độ thực hiện nghĩa vụ chính sẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ vi phạm. Quan trọng nhất, hãy nhờ luật sư tư vấn và rà soát hợp đồng bảo lãnh để đảm bảo mọi điều khoản đều rõ ràng và phù hợp với quyền lợi của mình.

Nếu bạn đang đứng trước quyết định bảo lãnh hoặc đang gặp vướng mắc vì đã lỡ ký bảo lãnh và phát sinh tranh chấp, đừng tự mình đối mặt với rủi ro. Hãy để luật sư đồng hành cùng bạn, phân tích hồ sơ, đánh giá trách nhiệm, đưa ra giải pháp bảo vệ quyền lợi và giảm thiểu tối đa nghĩa vụ phải gánh thay. Liên hệ ngay để được tư vấn kịp thời – một cuộc trao đổi sớm có thể giúp bạn tránh được những rủi ro pháp lý rất lớn phía trước.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Đức Vượng; Ngày viết: 08/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn

_______________________________________________________