Doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động thì bị phạt như thế nào?

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là quyền lợi bắt buộc và thiết yếu của người lao động, đồng thời là nghĩa vụ pháp lý mà doanh nghiệp phải thực hiện khi sử dụng lao động theo hợp đồng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn nhiều doanh nghiệp cố tình không đóng, chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH cho người lao động, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi an sinh xã hội.

Vậy doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động thì bị xử phạt như thế nào? Mức phạt bao nhiêu? Ngoài tiền phạt còn phải chịu những hậu quả pháp lý gì? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

1. Doanh nghiệp có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội cho những ai?

Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc. Bao gồm cả hợp đồng không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn, hợp đồng theo mùa vụ hoặc theo công việc nhất định.

Ngoài người lao động Việt Nam, người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hợp pháp cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Về phía người sử dụng lao động, hầu hết các loại hình như doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức, cá nhân có thuê mướn lao động theo hợp đồng đều có trách nhiệm tham gia và đóng BHXH cho người lao động.

Như vậy, nếu người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc mà doanh nghiệp không thực hiện đóng thì được xác định là vi phạm pháp luật.

2. Doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội có bị xử phạt không?

Câu trả lời là có.

- Pháp luật nghiêm cấm các hành vi như:

- Không tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động;

- Chậm đóng BHXH;

- Trốn đóng, chiếm dụng tiền đóng BHXH của người lao động.

- Trường hợp doanh nghiệp không đóng hoặc chậm đóng BHXH từ 30 ngày trở lên, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, còn buộc phải đóng đủ số tiền chưa đóng và chịu thêm khoản tiền lãi phát sinh theo quy định.

3. Mức phạt khi doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động

3.1. Không đóng BHXH cho toàn bộ người lao động

Nếu doanh nghiệp không đóng BHXH bắt buộc cho toàn bộ người lao động thuộc diện tham gia (nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự), thì sẽ bị phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền BHXH bắt buộc phải đóng tại thời điểm lập biên bản vi phạm.

Mức phạt tối đa trong trường hợp này không vượt quá 75.000.000 đồng.

3.2. Chậm đóng, đóng không đủ hoặc đóng không đúng mức BHXH

Đối với hành vi chậm đóng BHXH, đóng không đủ số người, đóng không đúng mức quy định hoặc chiếm dụng tiền BHXH của người lao động, doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền từ 12% đến 15% tổng số tiền BHXH bắt buộc phải đóng.

Mức phạt tối đa cũng không vượt quá 75.000.000 đồng.

3.3. Trốn đóng bảo hiểm xã hội

Trường hợp doanh nghiệp có hành vi trốn đóng BHXH nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt tiền có thể lên đến 50.000.000 – 75.000.000 đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

3.4. Không lập hồ sơ tham gia BHXH cho người lao động

Nếu doanh nghiệp không lập hồ sơ tham gia BHXH cho người lao động trong thời hạn theo quy định, sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 2.000.000 đến 4.000.000 đồng đối với mỗi người lao động.

Tổng mức phạt trong trường hợp này cũng không vượt quá 75.000.000 đồng.

4. Doanh nghiệp còn phải chịu trách nhiệm gì ngoài tiền phạt?

Ngoài tiền phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp vi phạm còn buộc phải:

- Đóng đủ toàn bộ số tiền BHXH, bảo hiểm thất nghiệp còn thiếu cho cơ quan BHXH;

- Nộp thêm khoản tiền lãi được tính bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân của năm trước đối với số tiền và thời gian chậm đóng, không đóng;

- Trường hợp không tự nguyện thực hiện, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc kho bạc nhà nước trích tiền trực tiếp từ tài khoản của doanh nghiệp để nộp vào quỹ BHXH.

5. Trường hợp nào doanh nghiệp không phải đóng BHXH cho người lao động?

- Doanh nghiệp không phải đóng BHXH bắt buộc trong một số trường hợp sau:

- Người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 01 tháng;

- Người lao động đang trong thời gian thử việc;

- Người làm việc theo hợp đồng cộng tác viên;

- Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng.

6. Người lao động cần làm gì khi doanh nghiệp không đóng BHXH?

Khi phát hiện doanh nghiệp không đóng hoặc chậm đóng BHXH, người lao động có thể:

- Khiếu nại đến ban lãnh đạo doanh nghiệp hoặc tổ chức công đoàn;

- Gửi đơn đến Thanh tra lao động nơi doanh nghiệp đặt trụ sở;

- Phản ánh trực tiếp với cơ quan bảo hiểm xã hội để được bảo vệ quyền lợi.

Kết luận

Doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động không chỉ bị xử phạt tiền với mức khá cao, mà còn buộc phải truy đóng toàn bộ số tiền và lãi phát sinh, thậm chí có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế nếu không chấp hành.

Việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ BHXH không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn thể hiện sự minh bạch, bền vững của doanh nghiệp trong quan hệ lao động.

______________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Hồng Anh ; Ngày viết: 22/12/2025)

____________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn