Yêu cầu định giá tài sản trong vụ án dân sự

1. Căn cứ pháp lý và ý nghĩa của việc định giá tài sản trong vụ án dân sự

1.1. Định giá tài sản trong tố tụng dân sự là gì?

Định giá tài sản trong vụ án dân sự là hoạt động tố tụng nhằm xác định giá trị của tài sản đang tranh chấp hoặc tài sản có liên quan đến việc giải quyết vụ án tại một thời điểm nhất định, làm cơ sở cho Tòa án giải quyết vụ án đúng pháp luật. Hoạt động này được thực hiện theo yêu cầu của đương sự hoặc theo quyết định của Tòa án trong trường hợp xét thấy cần thiết.

Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đã dành một mục riêng để quy định về định giá tài sản và thẩm định giá tài sản, thể hiện vai trò đặc biệt quan trọng của hoạt động này trong quá trình giải quyết vụ án dân sự.

1.2. Quyền yêu cầu định giá tài sản của đương sự

Quyền yêu cầu định giá tài sản là một trong những quyền tố tụng quan trọng của đương sự. Khoản 2 Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định: Đương sự có quyền yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ; yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định, định giá tài sản.

Quy định này cho thấy, khi đương sự cho rằng giá trị tài sản do bên còn lại đưa ra không phù hợp với giá trị thực tế hoặc ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đương sự có quyền đề nghị Tòa án tiến hành định giá tài sản theo đúng trình tự luật định.

2. Trình tự, thủ tục yêu cầu định giá tài sản trong vụ án dân sự

2.1. Thời điểm yêu cầu định giá tài sản

Pháp luật tố tụng dân sự không giới hạn cứng thời điểm yêu cầu định giá tài sản. Đương sự có thể yêu cầu định giá trong quá trình giải quyết vụ án, từ giai đoạn chuẩn bị xét xử cho đến trước khi Tòa án ra bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án. Trong nhiều trường hợp, yêu cầu định giá được đặt ra khi các bên có tranh chấp về giá trị tài sản hoặc khi giá trị tài sản là yếu tố quyết định đến quyền, nghĩa vụ của các bên.

2.2. Hình thức yêu cầu định giá tài sản

Yêu cầu định giá tài sản thường được thực hiện thông qua đơn yêu cầu gửi Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án. Trong đơn, đương sự cần nêu rõ tài sản đề nghị định giá, lý do yêu cầu định giá và căn cứ cho rằng việc định giá là cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Việc thể hiện rõ nội dung yêu cầu giúp Tòa án có cơ sở xem xét và ra quyết định định giá tài sản.

2.3. Quyết định định giá tài sản của Tòa án

Sau khi nhận được yêu cầu định giá tài sản, Tòa án sẽ xem xét tính cần thiết của việc định giá. Trường hợp xét thấy việc định giá là cần thiết để giải quyết vụ án, Tòa án sẽ ra quyết định định giá tài sản theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Điều 104 quy định các trường hợp Tòa án ra quyết định định giá tài sản:
- Theo yêu cầu của một hoặc các đương sự;
- Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về giá tài sản;
- Các đương sự thỏa thuận với nhau về giá tài sản nhưng thỏa thuận đó vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Quyết định định giá tài sản là căn cứ pháp lý để Hội đồng định giá tiến hành hoạt động định giá theo đúng trình tự luật định.

2.4. Thành phần và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản

Việc định giá tài sản được thực hiện thông qua Hội đồng định giá tài sản. Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Hội đồng định giá tài sản do Tòa án thành lập, với sự tham gia của đại diện cơ quan chuyên môn có liên quan và đại diện chính quyền địa phương nơi có tài sản.

Hội đồng định giá có trách nhiệm tiến hành xem xét tài sản, áp dụng phương pháp định giá phù hợp và lập biên bản định giá tài sản theo đúng quy định. Biên bản định giá là chứng cứ quan trọng trong hồ sơ vụ án và là cơ sở để Tòa án giải quyết vụ án.

3. Giá trị pháp lý của kết quả định giá và quyền yêu cầu định giá lại

3.1. Giá trị pháp lý của biên bản định giá tài sản

Biên bản định giá tài sản là một loại chứng cứ trong vụ án dân sự. Theo Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định tình tiết khách quan của vụ án.

Do đó, kết quả định giá tài sản có giá trị làm căn cứ để Tòa án xem xét, đánh giá khi giải quyết vụ án, nhưng không mang tính tuyệt đối nếu có căn cứ chứng minh việc định giá không khách quan hoặc không đúng quy định pháp luật.

3.2. Quyền yêu cầu định giá lại tài sản

Kết quả định giá tài sản được lập thành biên bản và đưa vào hồ sơ vụ án. Trường hợp đương sự không đồng ý với kết quả định giá, họ có quyền yêu cầu định giá lại nếu có căn cứ cho rằng việc định giá không khách quan, không đúng giá thị trường hoặc vi phạm trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Việc định giá lại tài sản thường được đặt ra trong các trường hợp có chênh lệch lớn về giá trị, có dấu hiệu thiếu khách quan hoặc khi có tình tiết mới ảnh hưởng đến giá trị tài sản.

4. Trình tự, thủ tục yêu cầu định giá tài sản

Việc yêu cầu định giá tài sản được thực hiện theo trình tự tố tụng nhất định. Đương sự có thể nộp văn bản yêu cầu định giá tài sản trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án, nêu rõ loại tài sản cần định giá, lý do yêu cầu định giá và đề xuất thời điểm định giá. Sau khi nhận được yêu cầu hợp lệ, Tòa án sẽ xem xét và ban hành quyết định định giá tài sản, thành lập Hội đồng định giá tài sản theo quy định của pháp luật.

Hội đồng định giá tài sản gồm đại diện cơ quan tài chính và các cơ quan chuyên môn có liên quan. Việc định giá phải được tiến hành công khai, có sự tham gia của các đương sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp có lý do chính đáng.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Trình tự, thủ tục yêu cầu định giá tài sản trong vụ án dân sự. Mong rằng qua bài viết, công ty của chúng tôi đã có thể giúp bạn giải đáp được phần nào băn khoăn, thắc mắc và giúp bạn có thể nắm được những nội dung cơ bản về vấn đề này.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Hương Lan; Ngày viết: 25/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn

Xem thêm các bài viết liên quan