Những hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông theo quy định pháp luật

1. Cơ sở pháp lý quy định các hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông

Các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực giao thông đường bộ hiện nay được quy định chủ yếu tại Điều 8 Luật Giao thông đường bộ 2008 và được kế thừa, bổ sung, hoàn thiện tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Đây là những quy định mang tính nguyên tắc, áp dụng đối với mọi chủ thể tham gia giao thông, bao gồm người điều khiển phương tiện, người đi bộ và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Cụ thể, Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định về 28 hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông. Các hành vi này có thể được phân biệt dựa trên

1.1. Nhóm hành vi xâm phạm trật tự, an toàn giao thông

Đua xe trái phép và cổ vũ đua xe trái phép

Pháp luật nghiêm cấm hành vi đua xe trái phép dưới mọi hình thức, bao gồm cả việc tổ chức, tham gia hoặc cổ vũ đua xe trái phép. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tham gia giao thông và người xung quanh.

Người thực hiện hành vi này không chỉ bị xử phạt hành chính mà trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Lạng lách, đánh võng, chạy quá tốc độ, đi không đúng phần đường

Hành vi lạng lách, đánh võng, chạy quá tốc độ quy định, đi sai làn đường, phần đường được pháp luật xác định là hành vi vi phạm nghiêm trọng trật tự an toàn giao thông. Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tai nạn giao thông, đặc biệt là tai nạn chết người.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 tiếp tục nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các hành vi này nhằm nâng cao ý thức chấp hành luật của người điều khiển phương tiện.

1.2. Nhóm hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến người điều khiển phương tiện

Điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn hoặc sử dụng chất ma túy

Pháp luật hiện hành nghiêm cấm tuyệt đối hành vi điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, cũng như khi sử dụng chất ma túy hoặc các chất kích thích khác làm mất khả năng kiểm soát hành vi.

Quy định này thể hiện nguyên tắc bảo vệ an toàn tính mạng con người là ưu tiên hàng đầu, đồng thời là căn cứ để xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến rượu, bia khi tham gia giao thông.

Không đủ điều kiện điều khiển phương tiện

Việc điều khiển phương tiện khi không có giấy phép lái xe, giấy phép không phù hợp với loại xe, hoặc khi phương tiện không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật cũng là hành vi bị nghiêm cấm. Pháp luật yêu cầu người tham gia giao thông phải bảo đảm đầy đủ điều kiện về năng lực, sức khỏe và phương tiện để hạn chế tối đa rủi ro tai nạn.

1.3. Nhóm hành vi xâm phạm kết cấu hạ tầng và an toàn công trình giao thông

Phá hoại, chiếm dụng trái phép công trình giao thông

Hành vi phá hoại công trình giao thông, tự ý đào, khoan, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè trái phép bị nghiêm cấm do làm ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông và trật tự đô thị. Đây là những hành vi không chỉ gây cản trở giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho người tham gia giao thông.

Đặt chướng ngại vật trái phép trên đường

Pháp luật nghiêm cấm việc đặt chướng ngại vật, vật cản, đổ chất gây trơn trượt trên đường trái phép. Những hành vi này có thể gây tai nạn bất ngờ, đặc biệt nguy hiểm đối với người điều khiển xe máy, xe đạp và người đi bộ.

1.4. Nhóm hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến trách nhiệm sau tai nạn giao thông

Bỏ trốn sau khi gây tai nạn

Người gây tai nạn giao thông mà bỏ trốn để trốn tránh trách nhiệm, không cứu giúp người bị nạn là hành vi bị nghiêm cấm và bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Trong nhiều trường hợp, hành vi bỏ trốn sau tai nạn là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông

Việc không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của người điều khiển giao thông, đèn tín hiệu giao thông hoặc biển báo, vạch kẻ đường là hành vi bị cấm, bởi điều này trực tiếp làm rối loạn trật tự giao thông và gia tăng nguy cơ tai nạn.

2. Quy định về điểm của giấy phép lái xe từ 01/01/2025

2.1. Khái quát về cơ chế quản lý điểm giấy phép lái xe

Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 là việc thiết lập cơ chế quản lý người lái xe thông qua điểm của giấy phép lái xe. Theo đó, mỗi giấy phép lái xe được cấp sẽ có số điểm tối đa là 12 điểm, dùng để theo dõi mức độ chấp hành pháp luật giao thông của người điều khiển phương tiện.

Cơ chế này không thay thế hình thức xử phạt vi phạm hành chính mà được áp dụng song song nhằm nâng cao ý thức tự giác, phòng ngừa vi phạm tái diễn và tăng cường trách nhiệm của người tham gia giao thông.

2.2. Nguyên tắc trừ điểm giấy phép lái xe

Khi người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, ngoài việc bị xử phạt theo quy định, người vi phạm còn có thể bị trừ điểm trên giấy phép lái xe, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Việc trừ điểm được thực hiện theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã có hiệu lực pháp luật và được cập nhật vào hệ thống quản lý giấy phép lái xe. Các hành vi vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt là những hành vi bị nghiêm cấm như điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn, sử dụng ma túy, đua xe trái phép, gây tai nạn nghiêm trọng, thường là các hành vi bị trừ điểm ở mức cao.

2.3. Hệ quả pháp lý khi bị trừ hết điểm giấy phép lái xe

Theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, trường hợp người lái xe bị trừ hết 12 điểm, giấy phép lái xe sẽ không còn giá trị sử dụng. Người đó không được tiếp tục điều khiển phương tiện cơ giới tham gia giao thông cho đến khi thực hiện xong các nghĩa vụ pháp lý theo quy định.

Để được phục hồi điểm, người bị trừ hết điểm phải tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo quy định. Việc phục hồi điểm chỉ được thực hiện sau khi người lái xe đáp ứng đầy đủ điều kiện do cơ quan có thẩm quyền quy định.

2.4. Phục hồi điểm giấy phép lái xe trong trường hợp không vi phạm

Pháp luật cũng ghi nhận cơ chế khuyến khích người tham gia giao thông chấp hành nghiêm quy định. Theo đó, nếu trong thời hạn nhất định người lái xe không bị trừ điểm, số điểm của giấy phép lái xe sẽ được phục hồi về mức tối đa theo quy định.

Cơ chế này nhằm tạo động lực để người điều khiển phương tiện duy trì hành vi chấp hành pháp luật, hạn chế vi phạm, qua đó góp phần giảm tai nạn giao thông và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Kết luận

Những hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông được pháp luật quy định rõ ràng nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân. Việc nắm vững và chấp hành nghiêm các quy định này là điều kiện tiên quyết để giảm thiểu tai nạn giao thông và các rủi ro pháp lý phát sinh. Mỗi người tham gia giao thông cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, góp phần xây dựng xã hội an toàn và văn minh hơn.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Những hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông theo quy định pháp luật. Mong rằng qua bài viết, công ty của chúng tôi đã có thể giúp bạn giải đáp được phần nào băn khoăn, thắc mắc và giúp bạn có thể nắm được những nội dung cơ bản về vấn đề này.

_______________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Hương Lan; Ngày viết: 15/01/2026)

_______________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn