Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là bao lâu? Những trường hợp cần lưu ý

Nhiều người chỉ khi xảy ra tranh chấp mới tìm hiểu thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là bao lâu, nhưng lúc đó có thể đã quá muộn. Việc xác định sai thời điểm tính thời hiệu hoặc bỏ qua các trường hợp đặc biệt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền khởi kiện. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành, cách tính thời hiệu và những trường hợp cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả.

1. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là gì?

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, không ít trường hợp một bên vi phạm nghĩa vụ nhưng bên còn lại chậm thực hiện quyền khởi kiện do chưa nắm rõ quy định pháp luật. Khi đó, thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là yếu tố quan trọng quyết định việc Tòa án có xem xét yêu cầu áp dụng thời hiệu hay không.

Theo khoản 3 Điều 150 Bộ luật Dân sự 2015, quy định:

- Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.

Việc xác định đúng thời hiệu không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi mà còn hạn chế những rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình giải quyết tranh chấp.

2. Thời hiệu khởi kiện về hợp đồng được pháp luật quy định như thế nào?

Theo Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015 có quy thời hiệu khởi kiện về hợp đồng như sau:

Thời hiệu khởi kiện về hợp đồng

- Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Đối chiếu quy định trên, thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Nếu bạn muốn khởi kiện về việc thực hiện các nội dung trong hợp đồng này (những nội dung đã thực hiện) thì hiện tại vẫn còn thời hiệu khởi kiện.

3.Một số thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng cụ thể

- Thời hiệu khởi kiện áp dụng đối với các tranh chấp thương mại là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, trừ trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều 237 Luật này (Theo Điều 319 trong Luật thương mại năm 2005);

- Thời hiệu khởi kiện về việc thực hiện hợp đồng đại lý tàu biển là 02 năm kể từ ngày phát sinh tranh chấp (Điều 162 trong Bộ luật hàng hải năm 2005);

- Thời hiệu khởi kiện về hư hỏng, mất mát hàng hóa hàng hóa vận chuyển theo chứng từ vận chuyển là 01 năm, kể từ ngày trả hàng hoặc lẽ ra phải trả hàng cho người nhận hàng (Điều 97 trong Bộ luật hàng hải năm 2005);

- Thời hiệu khởi kiện đối với vụ việc liên quan đến hợp đồng thuê tàu là 02 năm, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng (Điều 142 trong Bộ luật hàng hải năm 2005);

- Thời hiệu khởi kiện về việc thực hiện hợp đồng cứu hộ hàng hải là 02 năm, kể từ ngày kết thúc hành động cứu hộ (Điều trong 195 Bộ luật hàng hải năm 2005);

- Thời hiệu khởi kiện về hợp đồng bảo hiểm là 03 năm, kể từ thời điểm phát sinh tranh chấp (Điều 30 trong Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000).

4.Thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng

Căn cứ theo Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015, thì thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng bao gồm:

Một là, sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu không thể khởi kiện, yêu cầu trong phạm vi thời hiệu.

Hai là, trường hợp chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện, người có quyền yêu cầu là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Ba là, người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chưa có người đại diện khác thay thế trong trường hợp sau đây:

- Người đại diện chết nếu là cá nhân, chấm dứt tồn tại nếu là pháp nhân.

- Người đại diện vì lý do chính đáng mà không thể tiếp tục đại diện được.

5. Những vấn đề cần lưu ý về thời hiệu

- Tính toán thời hiệu: Thời điểm bắt đầu tính thời hiệu là khi bên bị hại biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm.

- Ngăn trở thời hiệu: Việc đối phương thừa nhận nợ, trả một phần nợ hoặc đàm phán giải quyết tranh chấp có thể làm cho thời hiệu bị gián đoạn.

- Khởi kiện quá hạn: Nếu khởi kiện quá thời hiệu, tòa án có thể bác bỏ vụ kiện.

6. Vai trò của luật sư trong việc xác định thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng

Thời hiệu khởi kiện là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi xảy ra tranh chấp hợp đồng. Tuy nhiên, việc xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu, đánh giá các trường hợp không tính vào thời hiệu hay lựa chọn phương án xử lý phù hợp thường khá phức tạp. Vì vậy, sự hỗ trợ của luật sư là cần thiết để hạn chế rủi ro pháp lý.

Luật sư có thể hỗ trợ khách hàng:

- Xác định chính xác thời hiệu khởi kiện và thời điểm quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm theo quy định pháp luật.

- Đánh giá khả năng khởi kiện, phân tích những rủi ro pháp lý liên quan đến thời hiệu và đề xuất phương án xử lý phù hợp.

- Rà soát hợp đồng, chứng cứ và tài liệu nhằm xác định căn cứ khởi kiện và bảo vệ quyền lợi của khách hàng.

- Soạn thảo đơn khởi kiện, chuẩn bị hồ sơ và các tài liệu cần thiết theo đúng quy định của pháp luật.

- Đại diện hoặc tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình thương lượng, hòa giải và giải quyết tranh chấp tại Tòa án.

Kết luận:

Trên thực tế, không phải mọi tranh chấp hợp đồng đều có thể khởi kiện bất cứ lúc nào. Việc nắm rõ thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng và xác định đúng thời điểm bắt đầu tính thời hiệu sẽ giúp cá nhân, tổ chức chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Nếu gặp khó khăn trong việc xác định thời hiệu hoặc chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư để được tư vấn, đánh giá vụ việc và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp theo quy định của pháp luật.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Lê Trang Nhung; Ngày viết: 10/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn;https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn