Bị hack tài khoản để đi lừa người khác: Có phải chịu trách nhiệm không?

Hiện nay, tình trạng bị hack tài khoản mạng xã hội để lừa đảo, vay tiền hoặc chiếm đoạt tài sản đang xảy ra ngày càng phổ biến. Nhiều người lo lắng liệu khi tài khoản của mình bị kẻ xấu sử dụng để thực hiện hành vi lừa đảo thì có phải chịu trách nhiệm pháp lý hay không. Trên thực tế, việc xác định trách nhiệm còn phụ thuộc vào việc chủ tài khoản có biết, tiếp tay hoặc hưởng lợi từ hành vi đó hay không. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và giải quyết tranh chấp liên quan đến tội phạm công nghệ cao, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ giúp khách hàng làm rõ quy định pháp luật hiện hành, cách xử lý khi bị hack tài khoản và các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Hack tài khoản mạng xã hội là gì?

Theo Điều 17 Luật An ninh mạng 2018, hành vi hack tài khoản mạng xã hội của người khác là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Cụ thể, pháp luật cấm việc chiếm đoạt, làm lộ, mua bán hoặc xâm phạm các thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Ngoài ra, các hành vi như cố ý xóa, thay đổi, làm hư hỏng thông tin; vô hiệu hóa biện pháp bảo mật; đăng tải trái phép thông tin riêng tư lên không gian mạng; nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép các cuộc đàm thoại và các hành vi khác nhằm xâm phạm đời sống riêng tư của cá nhân cũng đều bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật.

2. Thủ đoạn tinh vi hack để lừa đảo

Các đối tượng lừa đảo qua Facebook, Zalo,.. bị hack thường thực hiện theo một quy trình với nhiều thủ đoạn tinh vi.

Ở bước đầu, chúng tìm cách chiếm quyền tài khoản Facebook, Zalo,.. của nạn nhân bằng nhiều phương thức khác nhau. Có thể là sử dụng kỹ thuật để hack trực tiếp (đòi hỏi hiểu biết công nghệ), hoặc giả mạo dịch vụ bảo mật tài khoản để dụ người dùng cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu rồi chiếm đoạt. Ngoài ra, chúng còn lập các trang giả danh hỗ trợ Facebook, gửi đường link để người dùng truy cập, từ đó đánh cắp quyền kiểm soát tài khoản.

Sau khi chiếm được tài khoản, ở bước tiếp theo, các đối tượng sẽ kiểm tra tin nhắn, bài đăng trước đó để nắm thói quen, cách nói chuyện của nạn nhân. Từ đó, chúng giả danh chính chủ tài khoản để nhắn tin cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp nhằm mượn tiền, yêu cầu chuyển khoản hoặc nạp tiền điện thoại.

Đến bước thứ ba, nhiều người do chủ quan, không xác minh lại hoặc tin tưởng vì đã từng giao dịch trước đó nên thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu của kẻ lừa đảo.

Cuối cùng, chỉ khi liên hệ trực tiếp với chủ tài khoản thật hoặc đến thời điểm đòi lại tiền, nạn nhân mới phát hiện mình bị lừa và đã bị chiếm đoạt tài sản.

3. Trách nhiệm pháp lý của người hack

3.1 Trách nhiệm hành chính

Người thực hiện hành vi lừa đảo thông qua việc hack tài khoản có thể bị xử phạt hành chính. Cụ thể, trong trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP về hành vi gây thiệt hại đến tài sản của tổ chức, cá nhân khác. Theo đó, người nào dùng thủ đoạn gian dối hoặc có hành vi bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản, hoặc đến thời hạn phải trả lại tài sản do vay, mượn, thuê hoặc nhận được thông qua hợp đồng mà mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả, thì sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Quy định này áp dụng đối với các trường hợp vi phạm có tính chất nhẹ, giá trị tài sản không lớn hoặc chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, nếu hành vi lừa đảo có dấu hiệu nghiêm trọng hơn, đặc biệt là khi sử dụng mạng xã hội để chiếm đoạt tài sản với giá trị lớn, thì người vi phạm hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

3.2 Trách nhiệm hình sự

Ngoài xử phạt hành chính, người thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) với mức hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân.

Cụ thể, người nào sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng, hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc các trường hợp như đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà vẫn vi phạm, đã bị kết án về các tội liên quan mà chưa được xóa án tích, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, hoặc tài sản bị chiếm đoạt là phương tiện kiếm sống chính của bị hại, thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Trường hợp phạm tội có tính chất nghiêm trọng hơn như có tổ chức, mang tính chuyên nghiệp, chiếm đoạt tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc danh nghĩa cơ quan, tổ chức, hoặc sử dụng thủ đoạn xảo quyệt thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Nếu chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để thực hiện hành vi thì mức phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Đặc biệt, trong trường hợp chiếm đoạt tài sản từ 500.000.000 đồng trở lên hoặc lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp thì người phạm tội có thể bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

4. Trách nhiệm pháp lý của người bị hack tài khoản

Trong trường hợp tài khoản mạng xã hội của cá nhân bị hack mà chủ tài khoản hoàn toàn không biết, không tham gia hoặc không có sự đồng lõa với người thực hiện hành vi lừa đảo thì về nguyên tắc sẽ không phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với hành vi do đối tượng khác thực hiện thông qua tài khoản đó. Theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra đối với người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội. Trong đó, Điều 174 Bộ luật Hình sự quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Điều 290 Bộ luật Hình sự quy định về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, người thực hiện hành vi hack tài khoản và sử dụng tài khoản đó để lừa đảo mới là chủ thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp này, chủ tài khoản được xác định là người bị xâm phạm trái phép quyền quản lý, sử dụng tài khoản mạng xã hội. Nếu có người bị hại tố giác hoặc khởi kiện liên quan đến hành vi lừa đảo phát sinh từ tài khoản bị hack, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ để làm rõ người thực hiện hành vi vi phạm.

_________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đỗ Minh Nguyệt; Ngày viết: 07/05/2026)

_________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn