Bên nhận “nuốt lời”: Có thể hủy hợp đồng tặng cho nhà đất không?

Trong thực tế, không ít trường hợp cha mẹ tặng cho con cái, người thân tặng cho nhau nhà đất với kỳ vọng về sự chăm sóc, phụng dưỡng hoặc giữ gìn tài sản chung của gia đình. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất thủ tục sang tên, bên nhận lại “nuốt lời”, không thực hiện cam kết như đã thỏa thuận ban đầu. Khi đó, bên tặng cho thường đặt ra câu hỏi: liệu có thể hủy hợp đồng tặng cho nhà đất để lấy lại tài sản hay không? Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về vấn đề này?

1. Hợp đồng tặng cho nhà đất có hiệu lực khi nào?

1.1. Phải được lập thành văn bản và công chứng, chứng thực

Theo quy định của pháp luật dân sự và đất đai, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, nhà ở phải được lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực. Đây là điều kiện bắt buộc để giao dịch có giá trị pháp lý.

Nếu không tuân thủ hình thức này, hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu khi xảy ra tranh chấp.

1.2. Có hiệu lực khi đã đăng ký sang tên

Không chỉ dừng lại ở việc công chứng, hợp đồng tặng cho nhà đất chỉ thực sự phát sinh hiệu lực đối với bên thứ ba khi đã được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền, tức là đã hoàn tất thủ tục sang tên trên sổ đỏ.

Kể từ thời điểm này, bên nhận tặng cho trở thành người sử dụng đất hợp pháp.

2. Bên nhận “nuốt lời” có phải là căn cứ để hủy hợp đồng?

2.1. Phân biệt tặng cho có điều kiện và không có điều kiện

Pháp luật cho phép các bên thỏa thuận việc tặng cho có điều kiện. Điều kiện này có thể là nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng hoặc thực hiện một hành vi cụ thể nào đó sau khi nhận tài sản.

Nếu là tặng cho không có điều kiện, việc bên nhận không thực hiện kỳ vọng về đạo đức hoặc tình cảm thường không phải là căn cứ pháp lý để hủy hợp đồng.

2.2. Trường hợp tặng cho có điều kiện nhưng không được thực hiện

Nếu hợp đồng tặng cho có ghi nhận rõ ràng điều kiện mà bên nhận phải thực hiện, thì khi bên nhận không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, bên tặng cho có quyền yêu cầu hủy hợp đồng và đòi lại tài sản.

Tuy nhiên, điều kiện này phải hợp pháp, không trái đạo đức xã hội và cần được thể hiện rõ trong nội dung hợp đồng.

2.3. Trường hợp chỉ thỏa thuận miệng hoặc không ghi nhận trong hợp đồng

Trong thực tế, nhiều trường hợp các bên chỉ thỏa thuận bằng lời nói về nghĩa vụ sau khi tặng cho mà không ghi nhận trong hợp đồng công chứng. Khi xảy ra tranh chấp, việc chứng minh điều kiện này là rất khó khăn.

Nếu không chứng minh được, Tòa án có thể xác định đây là hợp đồng tặng cho không điều kiện và không chấp nhận yêu cầu hủy.

3. Những căn cứ pháp lý có thể yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho

3.1. Hợp đồng vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực

Hợp đồng tặng cho có thể bị tuyên vô hiệu nếu vi phạm các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự, như: bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép, người ký không có năng lực hành vi dân sự hoặc nội dung, mục đích vi phạm điều cấm của luật.

Khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu, các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

3.2. Không thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng tặng cho có điều kiện

Như đã phân tích, nếu có điều kiện hợp pháp được ghi nhận rõ ràng trong hợp đồng mà bên nhận không thực hiện, đây là căn cứ quan trọng để yêu cầu hủy hợp đồng.

Tuy nhiên, việc hủy phải thông qua thỏa thuận hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết.

3.3. Thỏa thuận hủy hợp đồng giữa các bên

Trong trường hợp các bên vẫn còn thiện chí, có thể lập văn bản thỏa thuận hủy hợp đồng tặng cho và thực hiện thủ tục đăng ký biến động để chuyển lại quyền sử dụng đất cho bên tặng cho.

Đây là cách đơn giản và ít tranh chấp nhất.

4. Trình tự xử lý khi muốn hủy hợp đồng tặng cho nhà đất

4.1. Thu thập chứng cứ và rà soát hợp đồng

Trước hết, bên tặng cho cần rà soát nội dung hợp đồng đã ký kết, đặc biệt là phần điều kiện (nếu có), đồng thời thu thập các chứng cứ liên quan để chứng minh yêu cầu của mình.

Đây là bước quan trọng quyết định khả năng thành công khi giải quyết tranh chấp.

4.2. Thương lượng hoặc hòa giải

Nếu có thể, các bên nên ưu tiên thương lượng hoặc hòa giải để đạt được thỏa thuận hủy hợp đồng, tránh phát sinh tranh chấp kéo dài.

4.3. Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, bên tặng cho có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hủy hợp đồng. Tòa án sẽ xem xét toàn bộ chứng cứ và căn cứ pháp lý để đưa ra phán quyết.

5. Vai trò của luật sư trong việc bảo vệ quyền lợi

Các tranh chấp liên quan đến tặng cho nhà đất thường phức tạp, đặc biệt khi có yếu tố tình cảm gia đình và thiếu chứng cứ rõ ràng. Luật sư có thể hỗ trợ đánh giá tính hợp pháp của hợp đồng, xác định căn cứ hủy và hướng dẫn thu thập chứng cứ phù hợp.

Ngoài ra, luật sư còn có thể đại diện tham gia đàm phán, hòa giải hoặc bảo vệ quyền lợi tại Tòa án, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thành công.

Kết luận

Việc bên nhận “nuốt lời” không phải lúc nào cũng là căn cứ để hủy hợp đồng tặng cho nhà đất. Khả năng hủy phụ thuộc vào việc hợp đồng có điều kiện hay không và có đủ căn cứ pháp lý hay không. Do đó, khi thực hiện giao dịch tặng cho, các bên cần thỏa thuận rõ ràng, lập hợp đồng chặt chẽ và tuân thủ đúng quy định pháp luật để tránh rủi ro về sau.

_________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đoàn Ngọc Khánh; Ngày viết: 14/5/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn