Đặt cọc bằng vàng, ngoại tệ – có hợp pháp không và xử lý thế nào khi tranh chấp?

1. Đặt cọc bằng vàng, ngoại tệ có hợp pháp không?

Vàng là tài sản hợp pháp và được phép sử dụng trong giao dịch dân sự theo Bộ luật Dân sự, do đó đặt cọc bằng vàng có hiệu lực như mọi tài sản khác. Khi tranh chấp phát sinh, luật sư chỉ cần chứng minh việc giao nhận vàng, xác định chủng loại và giá trị thực tế tại thời điểm đặt cọc hoặc thời điểm giải quyết tranh chấp để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi. Thực tiễn xét xử cũng đã ghi nhận nhiều vụ việc Tòa án công nhận giá trị đặt cọc bằng vàng và áp dụng chế tài phạt cọc theo đúng thỏa thuận giữa các bên.

Với ngoại tệ, dù pháp luật hạn chế việc sử dụng làm phương tiện thanh toán trong nội địa, nhưng đặt cọc không phải là hành vi thanh toán. Luật sư thường dựa vào bản chất pháp lý này để chứng minh rằng việc giao ngoại tệ chỉ nhằm bảo đảm nghĩa vụ giao kết hoặc thực hiện hợp đồng, không vi phạm quy định cấm sử dụng ngoại tệ trong giao dịch dân sự. Tòa án nhiều năm qua cũng giữ quan điểm tương tự: miễn là việc giao ngoại tệ không nhằm thanh toán, thỏa thuận đặt cọc vẫn có giá trị và vẫn áp dụng phạt cọc đối với bên vi phạm.

2. Khi tranh chấp xảy ra – cách xác định trách nhiệm và phương án luật sư bảo vệ quyền lợi

Nếu bên nhận cọc vi phạm nghĩa vụ, luật sư sẽ yêu cầu hoàn trả lại tài sản đặt cọc và áp dụng phạt cọc. Khi tài sản là vàng hoặc ngoại tệ, luật sư thường đề nghị quy đổi theo giá thị trường tại thời điểm giải quyết tranh chấp để bảo đảm khôi phục đúng giá trị tài sản của khách hàng. Trường hợp thiệt hại phát sinh vượt quá giá trị phạt cọc, luật sư có thể yêu cầu bồi thường bổ sung nếu chứng minh được thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả với hành vi vi phạm.

Ngược lại, nếu bên đặt cọc vi phạm, hậu quả pháp lý là mất toàn bộ tài sản đặt cọc. Tuy nhiên, không phải lúc nào bên đặt cọc cũng hoàn toàn chịu thiệt. Trên thực tế, luật sư có thể lập luận rằng bên nhận cọc có lỗi: chậm cung cấp giấy tờ pháp lý, trì hoãn tiến độ hoặc gây trở ngại khiến giao dịch không thể thực hiện. Trong các tình huống đó, Tòa án có thể giảm mức phạt cọc hoặc chỉ buộc các bên hoàn trả một phần.

3. Khi thỏa thuận đặt cọc có nguy cơ bị tuyên vô hiệu – định hướng xử lý của luật sư

Hợp đồng đặt cọc bằng vàng hoặc ngoại tệ chỉ có nguy cơ bị xem là vô hiệu nếu thực chất việc giao tài sản là thanh toán cho hợp đồng chính, hoặc thỏa thuận được lập nhằm che giấu giao dịch trái pháp luật. Để chống lại lập luận vô hiệu, luật sư sẽ chứng minh rõ ràng bản chất đặt cọc: mục đích bảo đảm, thời điểm giao nhận, sự thể hiện ý chí của các bên qua tin nhắn, email hoặc dự thảo hợp đồng. Khi Tòa án chấp nhận lập luận này, thỏa thuận được công nhận, phạt cọc vẫn áp dụng.

Nếu thỏa thuận bị tuyên vô hiệu, hậu quả pháp lý là các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Tuy nhiên, bên có lỗi dẫn đến vô hiệu vẫn phải bồi thường thiệt hại. Đây cũng là điểm luật sư tận dụng để bảo vệ quyền lợi tối đa cho khách hàng.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Ngọc Châm; Ngày viết: 10/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn

Các bài viết liên quan: