Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng: Doanh nghiệp thu thập dữ liệu sai bị xử lý ra sao?

Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân trở thành “tài sản” có giá trị cao nhưng cũng dễ bị thu thập, khai thác và sử dụng trái phép. Không ít trường hợp người dân bị lộ thông tin như số điện thoại, căn cước công dân, địa chỉ, tài khoản… dẫn đến bị làm phiền, lừa đảo hoặc xâm phạm đời sống riêng tư. Khi nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp thu thập, xử lý dữ liệu sai quy định, câu hỏi đặt ra là: trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp đến đâu và người bị xâm phạm có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi?

1. Dữ liệu cá nhân được pháp luật bảo vệ như thế nào?

1.1. Quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện nay được điều chỉnh trực tiếp bởi Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cùng với các quy định liên quan trong Bộ luật Dân sự 2015 về quyền nhân thân. Theo đó, dữ liệu cá nhân bao gồm mọi thông tin gắn với việc xác định danh tính của một cá nhân, từ thông tin cơ bản đến thông tin nhạy cảm. Nguyên tắc chung là việc thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân phải có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, trừ một số trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định.

1.2. Doanh nghiệp được thu thập dữ liệu trong phạm vi nào?

Doanh nghiệp chỉ được thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân khi có mục đích rõ ràng, hợp pháp và trong phạm vi đã thông báo cho người dùng. Việc sử dụng dữ liệu vượt quá mục đích ban đầu, chia sẻ cho bên thứ ba hoặc không đảm bảo an toàn thông tin đều có thể bị coi là vi phạm. Điểm quan trọng là sự đồng ý phải là tự nguyện, cụ thể và có thể kiểm chứng, không phải là sự “mặc định” hay ép buộc thông qua các điều khoản mập mờ.

2. Hành vi thu thập, làm lộ dữ liệu sai quy định bị xử lý thế nào?

2.1. Doanh nghiệp vi phạm quy định nào?

Khi doanh nghiệp thu thập hoặc làm lộ dữ liệu cá nhân trái phép, hành vi này có thể vi phạm các nguyên tắc xử lý dữ liệu theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP. Tùy mức độ, còn có thể xâm phạm quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được bảo vệ theo Bộ luật Dân sự. Trong trường hợp nghiêm trọng, hành vi có thể bị xem xét dưới góc độ hình sự nếu gây hậu quả lớn hoặc có yếu tố trục lợi.

2.2. Các hình thức xử lý đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả như xóa dữ liệu, cải chính thông tin, hoặc tăng cường biện pháp bảo mật. Mức xử phạt phụ thuộc vào tính chất, quy mô vi phạm và hậu quả gây ra. Ngoài ra, nếu hành vi gây thiệt hại thực tế cho cá nhân, doanh nghiệp còn phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.

3. Người bị lộ thông tin cá nhân có quyền gì?

3.1. Quyền yêu cầu chấm dứt và xử lý vi phạm

Người bị xâm phạm có quyền yêu cầu doanh nghiệp dừng việc xử lý dữ liệu, thu hồi hoặc xóa thông tin đã thu thập trái phép. Đây là quyền cơ bản được ghi nhận trong quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

3.2. Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại

Nếu việc lộ thông tin gây ra thiệt hại như bị lừa đảo, mất tài sản, hoặc ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, cá nhân có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, việc chứng minh thiệt hại và mối quan hệ nhân quả thường là vấn đề phức tạp trong thực tế.

3.3. Quyền tố cáo, khiếu nại

Người bị ảnh hưởng có thể gửi đơn khiếu nại, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu xử lý hành vi vi phạm của doanh nghiệp. Đây là bước quan trọng nếu doanh nghiệp không hợp tác hoặc vi phạm nghiêm trọng.

4. Những khó khăn thực tế khi xử lý vi phạm dữ liệu cá nhân

4.1. Khó xác định nguồn lộ dữ liệu

Trong môi trường số, dữ liệu có thể bị chia sẻ qua nhiều bên, khiến việc xác định chính xác nguồn lộ thông tin trở nên khó khăn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xử lý vi phạm và yêu cầu bồi thường.

4.2. Khó chứng minh thiệt hại

Không phải mọi trường hợp lộ dữ liệu đều dẫn đến thiệt hại rõ ràng về tài sản. Tuy nhiên, các thiệt hại về tinh thần, uy tín lại khó định lượng và chứng minh, khiến việc yêu cầu bồi thường gặp trở ngại.

5. Người dân cần làm gì khi bị lộ thông tin cá nhân?

5.1. Các bước xử lý ban đầu

Khi phát hiện thông tin cá nhân bị lộ, cần nhanh chóng xác định nguồn phát tán, lưu lại chứng cứ và liên hệ với đơn vị liên quan để yêu cầu xử lý. Đồng thời, nên thực hiện các biện pháp bảo mật như đổi mật khẩu, cảnh báo tài khoản, hạn chế rủi ro phát sinh.

5.2. Vai trò của luật sư trong bảo vệ dữ liệu cá nhân

Các vụ việc liên quan đến dữ liệu cá nhân thường phức tạp về mặt chứng cứ và quy định pháp lý. Luật sư sẽ hỗ trợ đánh giá hành vi vi phạm, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và xây dựng phương án yêu cầu bồi thường hoặc xử lý vi phạm hiệu quả.

Kết luận

Việc bị lộ thông tin cá nhân trên mạng không chỉ gây phiền toái mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng về tài sản và quyền riêng tư. Khi doanh nghiệp thu thập hoặc xử lý dữ liệu sai quy định, họ có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại. Người dân cần chủ động hiểu quyền của mình và có biện pháp bảo vệ kịp thời, đồng thời cân nhắc sự hỗ trợ của luật sư trong các trường hợp phức tạp để đảm bảo quyền lợi được bảo vệ một cách tối đa.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng: Doanh nghiệp thu thập dữ liệu sai bị xử lý ra sao? Mong rằng qua bài viết, công ty của chúng tôi đã có thể giúp bạn giải đáp được phần nào băn khoăn, thắc mắc và giúp bạn có thể nắm được những nội dung cơ bản về vấn đề này.

__________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Hương Lan; Ngày viết: 01/04/2026)

__________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn