Người lao động cần làm gì khi bị quấy rối tình dục?

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của người lao động. Khi gặp phải tình trạng này, người lao động cần thu thập chứng cứ và kịp thời phản ánh đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để được bảo vệ. Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ tư vấn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động trong các vụ việc liên quan đến quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

1. Quy định pháp luật về hành vi quấy rối tình dục nơi làm việc

1.1 Thế nào là hành vi quấy rối tình dục nơi làm việc

Căn cứ khoản 9 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019, quấy rối tình dục tại nơi làm việc được hiểu là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Đồng thời, quy định này cũng xác định nơi làm việc là bất kỳ địa điểm nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc sự phân công của người sử dụng lao động.

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 84 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định phạm vi nơi làm việc không chỉ giới hạn tại văn phòng, nhà xưởng hay trụ sở doanh nghiệp mà còn bao gồm các địa điểm, không gian có liên quan đến công việc như các hoạt động xã hội, hội thảo, tập huấn, các chuyến công tác chính thức, bữa ăn liên quan đến công việc, các cuộc trao đổi qua điện thoại hoặc phương tiện điện tử, phương tiện đưa đón do người sử dụng lao động bố trí, nơi ở do người sử dụng lao động cung cấp và các địa điểm khác do người sử dụng lao động quy định.

Từ các quy định nêu trên có thể thấy, quấy rối tình dục công sở là hành vi quấy rối tình dục xảy ra tại nơi làm việc, bao gồm cả môi trường làm việc trực tiếp và các không gian, hoạt động liên quan đến công việc. Đây là hành vi mang tính chất tình dục đối với người khác nhưng không nhận được sự đồng thuận, mong muốn hoặc chấp nhận từ người đó, làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, tâm lý và môi trường làm việc của người lao động.

1.2 Các dạng hành vi quấy rối tình dục nơi làm việc

Căn cứ Điều 84 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, quấy rối tình dục tại nơi làm việc không chỉ giới hạn ở những hành vi xâm phạm thân thể mà còn có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Theo quy định này, quấy rối tình dục có thể là các hành vi trao đổi như đề nghị, yêu cầu, gợi ý, đe dọa hoặc ép buộc người khác phải có quan hệ tình dục để đổi lấy một lợi ích liên quan đến công việc. Ngoài ra, những hành vi mang tính chất tình dục dù không nhằm mục đích trao đổi lợi ích nhưng làm cho môi trường làm việc trở nên khó chịu, căng thẳng, bất an, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần, hiệu quả công việc và cuộc sống của người bị tác động cũng được xác định là hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Điều 84 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP cũng quy định quấy rối tình dục tại nơi làm việc bao gồm ba nhóm hành vi. Thứ nhất là hành vi mang tính thể chất, bao gồm các hành động, cử chỉ, tiếp xúc hoặc tác động lên cơ thể mang tính chất tình dục hoặc có hàm ý tình dục. Thứ hai là quấy rối tình dục bằng lời nói, được thực hiện thông qua giao tiếp trực tiếp, qua điện thoại hoặc bằng các phương tiện điện tử với nội dung liên quan đến tình dục hoặc có ngụ ý tình dục. Thứ ba là quấy rối tình dục phi lời nói, thể hiện thông qua ngôn ngữ cơ thể, việc trưng bày, phát tán hoặc mô tả các hình ảnh, tài liệu trực quan có nội dung tình dục hoặc liên quan đến hoạt động tình dục, dù được thực hiện trực tiếp hay thông qua các phương tiện điện tử.

Từ các quy định nêu trên có thể thấy, quấy rối tình dục không chỉ được xác định khi có hành vi tiếp xúc thân thể mà còn bao gồm các lời nói, đề nghị, gợi ý hoặc các hành vi mang tính chất tình dục khác khiến người bị tác động cảm thấy khó chịu, lo lắng, bất an hoặc bị tổn hại về thể chất và tinh thần. Theo quy định hiện hành, quấy rối tình dục tại nơi làm việc được nhận diện dưới ba hình thức cơ bản là hành vi mang tính thể chất, quấy rối bằng lời nói và quấy rối phi lời nói.

2. Quấy rối tình dục tại nơi công sở bị xử lý như thế nào?

Theo Điều 118 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng và ban hành nội quy lao động, trong đó bắt buộc phải có các quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc cũng như trình tự, thủ tục xử lý đối với các hành vi quấy rối tình dục. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và tôn trọng nhân phẩm của người lao động.

Để cụ thể hóa quy định này, khoản 1 Điều 85 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP yêu cầu người sử dụng lao động phải quy định chi tiết các hành vi được xem là quấy rối tình dục tại nơi làm việc phù hợp với tính chất công việc, điều kiện lao động và đặc điểm của từng doanh nghiệp. Đồng thời, nội quy lao động cũng phải quy định rõ các hình thức xử lý kỷ luật áp dụng đối với người có hành vi quấy rối tình dục.

Như vậy, khi người lao động thực hiện hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, họ có thể bị xử lý kỷ luật lao động theo các hình thức đã được quy định trong nội quy lao động của doanh nghiệp. Mức độ xử lý sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và các quy định nội bộ của người sử dụng lao động.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định người sử dụng lao động được áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải đối với người lao động có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc nếu hành vi này đã được quy định trong nội quy lao động. Đây là hình thức xử lý kỷ luật nghiêm khắc nhất trong quan hệ lao động, thể hiện quan điểm của pháp luật về việc kiên quyết ngăn chặn và xử lý các hành vi quấy rối tình dục trong môi trường làm việc.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng bảo vệ quyền lợi của người lao động trong trường hợp người thực hiện hành vi quấy rối tình dục chính là người sử dụng lao động. Theo điểm d khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần phải báo trước khi bị người sử dụng lao động quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Quy định này tạo cơ chế pháp lý để người lao động chủ động bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của mình khi bị xâm phạm.

3. Trách nhiệm pháp lý của người quấy rối tình dục nơi công sở

3.1 Trách nhiệm hành chính

Ngoài việc bị xử lý kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật lao động và nội quy doanh nghiệp, người có hành vi quấy rối tình dục còn có thể bị Xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ hoặc bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác, trừ các trường hợp được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 21 và Điều 54 của Nghị định này.

Theo đó, đối với những hành vi quấy rối tình dục chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt nêu trên nếu hành vi có tính chất xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người bị quấy rối. Việc xử phạt nhằm góp phần ngăn chặn các hành vi xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp cũng như danh dự, nhân phẩm của cá nhân trong đời sống xã hội và môi trường làm việc.

3.2 Trách nhiệm hình sự

Hiện nay, Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 chưa có quy định riêng về tội danh quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc mọi hành vi quấy rối tình dục đều không bị xử lý hình sự.

Trong trường hợp hành vi quấy rối tình dục có tính chất nghiêm trọng, xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của người bị hại và đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, người phạm tội có thể phải chịu hình phạt từ cảnh cáo đến phạt tù với mức cao nhất lên đến 05 năm tù.

Như vậy, bên cạnh các chế tài kỷ luật lao động và xử phạt vi phạm hành chính, hành vi quấy rối tình dục trong một số trường hợp còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nếu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của người khác theo quy định của pháp luật hình sự.

_____________________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đỗ Minh Nguyệt; Ngày viết: 01/06/2026)

_____________________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn