Tụ tập đua xe gây rối trật tự công cộng: Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Chỉ một lời hẹn trên mạng xã hội, vài chục xe máy tụ tập vào ban đêm, nẹt pô, lạng lách, chạy tốc độ cao hoặc chiếm dụng lòng đường cũng có thể gây mất an ninh, trật tự và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Không ít người cho rằng nếu chưa xảy ra tai nạn hoặc chưa có người bị thương thì cùng lắm chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Thực tế, tùy theo tính chất, mức độ của hành vi và hậu quả xảy ra, người tham gia đua xe trái phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Vậy trong những trường hợp nào hành vi này có thể bị xử lý hình sự? Người chỉ đứng xem, cổ vũ hoặc hỗ trợ cho cuộc đua có phải chịu trách nhiệm pháp lý hay không?

1. Tụ tập đua xe có phải lúc nào cũng bị xử lý hình sự?

Không phải mọi hành vi tụ tập hoặc đua xe trái phép đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tùy vào tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Khi xem xét trách nhiệm pháp lý, cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá toàn diện nhiều yếu tố như:

- Quy mô và tính chất của vụ việc;

- Hành vi cụ thể của từng người tham gia;

- Mức độ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

- Hậu quả thực tế đã xảy ra;

- Các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong quá trình điều tra.

Vì vậy, không thể kết luận một người có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không chỉ dựa vào việc có mặt tại hiện trường hoặc tham gia đoàn đua.

2. Khi nào hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Tùy từng vụ việc cụ thể, người thực hiện hành vi có thể bị xem xét về Tội đua xe trái phép, Tội gây rối trật tự công cộng hoặc các tội danh khác nếu đủ căn cứ theo quy định của Bộ luật Hình sự.

2.1. Có dấu hiệu của Tội gây rối trật tự công cộng

Nếu hành vi tụ tập, đua xe trái phép gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội và thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự, người thực hiện có thể bị xem xét về Tội gây rối trật tự công cộng.

Việc áp dụng tội danh này không chỉ căn cứ vào việc có tham gia đua xe hay không mà còn phụ thuộc vào toàn bộ diễn biến vụ việc, hậu quả xảy ra và các dấu hiệu pháp lý của tội phạm theo quy định của pháp luật.

2.2. Có dấu hiệu của Tội đua xe trái phép

Đối với người trực tiếp tham gia đua xe trái phép, nếu hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 266 Bộ luật Hình sự thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đua xe trái phép.

Trường hợp hành vi thuộc các tình tiết định khung tăng nặng hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng theo quy định của pháp luật thì người phạm tội có thể phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc hơn.

2.3. Trường hợp phát sinh các hành vi phạm tội khác

Trong quá trình đua xe, nếu người vi phạm còn thực hiện các hành vi khác như:

- Gây tai nạn làm chết người hoặc gây thương tích;

- Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản;

- Chống người thi hành công vụ;

- Cố ý gây thương tích cho người khác;

thì ngoài việc có thể bị xem xét về Tội đua xe trái phép hoặc Tội gây rối trật tự công cộng (nếu đủ căn cứ), người đó còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về các tội danh tương ứng theo quy định của Bộ luật Hình sự.

3. Người đứng xem hoặc cổ vũ có bị xử lý không?

Đây là vấn đề nhiều người thường hiểu chưa đúng. Việc có mặt tại khu vực diễn ra cuộc đua không đồng nghĩa với việc đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, nếu có căn cứ xác định một người đã:

- Tổ chức cuộc đua;

- Rủ rê, lôi kéo người khác tham gia;

- Chuẩn bị phương tiện hoặc tạo điều kiện cho việc đua xe;

- Kích động, cổ vũ hoặc có hành vi giúp sức làm cho việc phạm tội được thực hiện;

- Thực hiện các hành vi hỗ trợ khác với vai trò đồng phạm theo quy định của pháp luật;

thì tùy vào tính chất, mức độ tham gia và chứng cứ của vụ án, người đó có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Ngược lại, trường hợp chỉ có mặt tại hiện trường nhưng không tham gia, không tổ chức, không giúp sức hoặc không có hành vi liên quan đến việc thực hiện tội phạm thì không thể chỉ vì sự có mặt đó mà mặc nhiên xác định phải chịu trách nhiệm hình sự.

4. Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ?

Các vụ án liên quan đến đua xe trái phép và gây rối trật tự công cộng thường có nhiều người tham gia, nhiều lời khai và nhiều nguồn chứng cứ khác nhau như camera giám sát, dữ liệu điện tử, hình ảnh trên mạng xã hội hoặc lời khai của người làm chứng.

Trong những vụ việc này, việc xác định chính xác vai trò của từng người có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chỉ một khác biệt giữa người trực tiếp đua xe, người tổ chức, người giúp sức hay người chỉ có mặt tại hiện trường cũng có thể dẫn đến việc áp dụng tội danh và trách nhiệm pháp lý hoàn toàn khác nhau.

Luật sư có thể hỗ trợ:

- Đánh giá căn cứ khởi tố và tội danh bị xem xét;

- Phân tích vai trò của từng người trong vụ việc;

- Hỗ trợ thu thập, đánh giá chứng cứ;

- Tham gia bào chữa hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử;

- Tư vấn về trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu vụ việc phát sinh hậu quả.

Việc được tư vấn từ giai đoạn đầu sẽ giúp người liên quan hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, đồng thời có phương án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phù hợp với quy định của pháp luật.

Kết luận

Tụ tập đua xe trái phép rồi gây rối trật tự công cộng không đồng nghĩa với việc mọi người có mặt đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự, người trực tiếp tham gia, người tổ chức hoặc người có hành vi giúp sức đều có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo tội danh tương ứng. Vì vậy, mỗi vụ việc cần được đánh giá trên cơ sở toàn bộ diễn biến, vai trò của từng người và hệ thống chứng cứ thu thập được, thay vì chỉ căn cứ vào việc có mặt tại hiện trường hoặc tham gia đoàn đua.

____________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Ngọc Châm; Ngày viết: 17/06/2026)

____________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn