Không ký biên bản làm việc vì ghi sai nội dung: Công an có quyền ép ký không?

Trong quá trình làm việc với cơ quan Công an, không ít người rơi vào tình huống bị yêu cầu ký biên bản làm việc dù nội dung ghi nhận chưa đúng hoặc có dấu hiệu bất lợi cho mình. Vì tâm lý lo sợ hoặc hiểu nhầm rằng “không ký là chống đối”, nhiều người buộc phải ký khi chưa thực sự đồng ý, dẫn đến những rủi ro pháp lý đáng tiếc về sau. Vậy trong trường hợp biên bản ghi sai nội dung, người dân có quyền từ chối ký hay không, và Công an có được phép ép buộc ký biên bản hay không? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các vấn đề này dưới góc độ pháp lý.

1. Biên bản làm việc với Công an là gì? Giá trị pháp lý đến đâu?

Trong quá trình làm việc với cơ quan Công an như làm việc theo giấy mời, lấy lời khai, hỏi cung hoặc xác minh vụ việc, người dân thường được yêu cầu ký vào biên bản làm việc. Đây là văn bản tố tụng do cán bộ tiến hành tố tụng lập nhằm ghi nhận lại nội dung trao đổi, lời trình bày, ý kiến của người làm việc cũng như các tình tiết liên quan. Cần khẳng định rõ rằng, biên bản làm việc không phải là “bản án”, nhưng lại là nguồn chứng cứ có giá trị rất lớn trong hồ sơ vụ việc, vụ án. Nội dung của biên bản có thể được sử dụng làm căn cứ để xác định hành vi, mức độ lỗi, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến việc có khởi tố hay không khởi tố vụ án.

Chính vì vậy, việc ký hay không ký biên bản làm việc không đơn thuần là thủ tục mang tính hình thức, mà là hành vi pháp lý thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý của người làm việc đối với nội dung đã được ghi nhận. Thực tiễn cho thấy, không ít trường hợp biên bản được lập có nội dung không phản ánh đúng lời khai, bị lược bỏ các tình tiết có lợi, ghi nhận theo hướng bất lợi cho người làm việc hoặc sử dụng từ ngữ mang tính suy diễn, kết luận sớm khi vụ việc chưa được làm rõ. Nếu không nhận thức đầy đủ giá trị pháp lý của biên bản, người dân rất dễ tự đặt mình vào tình thế bất lợi ngay từ giai đoạn đầu của quá trình làm việc với cơ quan Công an.

2. Công an có quyền ép người dân ký biên bản làm việc không?

Câu trả lời rõ ràng và dứt khoát là không. Theo các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự, việc ký biên bản làm việc phải hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện của người tham gia tố tụng. Người dân có quyền đọc lại toàn bộ nội dung biên bản trước khi ký, quyền yêu cầu sửa đổi hoặc bổ sung những nội dung ghi nhận chưa đúng với lời trình bày của mình, và đặc biệt có quyền từ chối ký nếu biên bản không phản ánh đúng sự thật khách quan của vụ việc. Pháp luật không đặt ra bất kỳ nghĩa vụ nào buộc người dân phải ký vào biên bản trong mọi trường hợp, mà chỉ ghi nhận quyền quyết định của người làm việc đối với nội dung được lập.

Do đó, không tồn tại quy định pháp luật nào cho phép cán bộ Công an ép buộc, đe dọa hoặc gây áp lực nhằm buộc người dân ký biên bản làm việc. Các hành vi như ép ký, đe dọa “không ký sẽ bị bắt”, tạo áp lực tinh thần, giam giữ trái phép để buộc ký, hoặc tự ý ghi nhận nội dung “đã đọc, đã đồng ý” khi người dân thực tế không đồng ý đều là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Những vi phạm này không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn có thể dẫn đến việc biên bản bị xem xét mất giá trị pháp lý, trở thành căn cứ để khiếu nại, tố cáo hoặc bị loại trừ khỏi hồ sơ vụ việc trong quá trình giải quyết sau này.

3. Không ký biên bản có bị bất lợi không? Có bị coi là chống đối không?

Không ký biên bản làm việc là nỗi lo phổ biến của nhiều người khi làm việc với cơ quan Công an, bởi tâm lý e ngại việc từ chối ký sẽ bị xem là chống đối hoặc gây bất lợi cho bản thân. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng việc không ký biên bản hoàn toàn không đồng nghĩa với hành vi cản trở hoạt động tố tụng. Pháp luật không coi việc từ chối ký biên bản là hành vi vi phạm, đặc biệt trong trường hợp người làm việc có lý do chính đáng như nội dung biên bản ghi không đúng lời trình bày, thiếu khách quan hoặc bất lợi một cách không chính xác. Việc không ký trong những trường hợp này là quyền hợp pháp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người tham gia tố tụng, đồng thời không làm phát sinh bất kỳ tội danh hay trách nhiệm hình sự, hành chính nào mới.

Trong thực tiễn tố tụng, dù người dân không ký thì biên bản làm việc vẫn có thể được lập, nhưng giá trị chứng minh của biên bản sẽ bị hạn chế đáng kể. Biên bản không có chữ ký của người làm việc buộc phải ghi rõ lý do không ký, thường cần có người chứng kiến hoặc chữ ký xác nhận khác theo quy định, và rất dễ bị luật sư phản bác về tính khách quan, hợp pháp khi đánh giá chứng cứ. Trên thực tế bào chữa, những biên bản được lập không đúng trình tự, thủ tục và thiếu chữ ký của người liên quan thường trở thành “điểm yếu” lớn của hồ sơ vụ việc, là căn cứ quan trọng để đề nghị xem xét lại giá trị pháp lý hoặc loại trừ khỏi hồ sơ trong quá trình giải quyết vụ án.

4. Cách xử lý đúng khi biên bản ghi sai nội dung – Luật sư khuyến nghị

Khi rơi vào tình huống biên bản làm việc ghi nhận sai nội dung, người dân không nên phản ứng cảm tính hoặc tranh cãi gay gắt, mà cần xử lý theo hướng bình tĩnh và có chiến lược pháp lý phù hợp. Trước hết, người làm việc có quyền yêu cầu được đọc lại toàn bộ biên bản trước khi ký và tuyệt đối không ký khi chưa kiểm tra kỹ từng nội dung được ghi nhận, đặc biệt là các yếu tố then chốt như hành vi bị cho là vi phạm, thời điểm xảy ra sự việc, động cơ, nguyên nhân và hậu quả. Trường hợp phát hiện nội dung chưa đúng, người dân có quyền yêu cầu cán bộ lập biên bản sửa đổi, bổ sung trực tiếp vào biên bản theo đúng thực tế trình bày; việc sửa đổi này phải được ghi nhận rõ ràng và có xác nhận hợp lệ để bảo đảm giá trị pháp lý.

Nếu yêu cầu sửa đổi không được chấp nhận, người dân có thể từ chối ký và đề nghị ghi rõ lý do không ký, chẳng hạn “không ký vì nội dung biên bản không phản ánh đúng lời trình bày”. Trong mọi trường hợp, cần giữ thái độ hợp tác, làm việc đúng mực, không bỏ về giữa chừng, không có hành vi kích động hay xúc phạm người thi hành công vụ để tránh phát sinh những rủi ro pháp lý không cần thiết. Đồng thời, việc liên hệ luật sư càng sớm càng tốt là hết sức quan trọng, bởi luật sư có thể hướng dẫn cách làm việc phù hợp, hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại khi cần thiết và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp ngay từ giai đoạn đầu. Thực tiễn cho thấy, chỉ một biên bản được lập sai hoặc thiếu chặt chẽ cũng có thể kéo theo những hệ quả nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình giải quyết vụ án.

5. Vai trò của luật sư khi làm việc với Công an – Bảo vệ từ biên bản đầu tiên

Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc hình sự rơi vào thế bất lợi không bắt đầu từ bản án của Tòa án mà xuất phát ngay từ những biên bản làm việc đầu tiên, khi người dân chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật và chưa có sự hỗ trợ của luật sư. Việc luật sư tham gia sớm trong quá trình làm việc với cơ quan Công an giúp kiểm soát chặt chẽ nội dung biên bản, ngăn chặn việc ghi nhận sai sự thật, bảo vệ quyền im lặng và quyền không tự buộc tội của người làm việc, đồng thời bảo đảm các thủ tục tố tụng được thực hiện đúng quy định ngay từ đầu. Do đó, trong trường hợp bản thân hoặc người thân bị mời làm việc với Công an, bị yêu cầu ký vào biên bản có nội dung bất lợi hoặc có dấu hiệu bị ép ký, ghi sai lời khai, việc tham vấn luật sư hình sự sớm nhất có thể là giải pháp cần thiết, bởi sự tư vấn kịp thời có thể tác động trực tiếp và thậm chí thay đổi hoàn toàn cục diện pháp lý của vụ việc.

_____________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Đức Vượng; Ngày viết: 20/12/2025)

____________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn