Thu hồi đất, bồi thường và tái định cư – Người dân được hưởng quyền lợi gì theo luật mới?

1.1. Tăng giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Luật Đất đai số 31/2024/QH15 đã chính thức bãi bỏ quy định về khung giá đất, đồng thời quy định việc định giá đất phải tuân theo nguyên tắc thị trường. Theo quy định mới, các địa phương sẽ được trao quyền chủ động xây dựng và điều chỉnh Bảng giá đất hằng năm (nếu có biến động) để bảo đảm sát với giá đất thực tế, thay vì dựa vào khung giá tối thiểu – tối đa do Chính phủ quy định như trước đây. Nhờ đó, giá đất trong Bảng giá đất mới sẽ tiệm cận hơn với giá thị trường, kéo theo mức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất cũng có xu hướng tăng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Bảng giá đất hiện hành vẫn được áp dụng đến hết ngày 31/12/2025; từ ngày 01/01/2026, các địa phương mới bắt đầu công bố và thực hiện Bảng giá đất mới, đồng nghĩa với việc mức bồi thường tăng sẽ chỉ có hiệu lực từ thời điểm này.

2. Thu hồi đất nông nghiệp có thể được bồi thường bằng đất ở, nhà ở?

Theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, khi Nhà nước thu hồi đất, người dân có thể được bồi thường theo một trong ba hình thức: bằng đất, bằng tiền hoặc bằng nhà ở. Việc áp dụng hình thức nào sẽ tùy thuộc vào nhu cầu của người có đất bị thu hồi và khả năng quỹ đất, quỹ nhà ở của địa phương.
Thứ nhất, bồi thường về đất: Người có đất ở bị thu hồi, nếu đủ điều kiện, sẽ được bố trí đất ở mới hoặc nhà ở tái định cư tại khu vực có điều kiện tương đương với nơi ở cũ. Quy định này nhằm đảm bảo người dân không bị mất chỗ ở hay quyền sử dụng đất sau khi bị thu hồi.
Thứ hai, bồi thường bằng tiền: Trường hợp địa phương không thể bố trí đất hoặc nhà ở tái định cư, người dân sẽ được nhận tiền bồi thường tương ứng với giá trị quyền sử dụng đất bị thu hồi. Giá đất để tính bồi thường do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, căn cứ theo giá đất cụ thể tại thời điểm thu hồi, nhằm bảo đảm tính công bằng và minh bạch.
Thứ ba, bồi thường tài sản trên đất: Ngoài phần đất, các tài sản gắn liền với đất như nhà ở, công trình, cây trồng hoặc vật nuôi cũng được bồi thường theo giá trị thực tế. Cách làm này giúp người dân giảm thiểu thiệt hại về tài sản vật chất khi Nhà nước tiến hành thu hồi đất.
Cụ thể, tại khoản 6 Điều 111 Luật Đất đai 2024, quy định rằng: hộ gia đình, cá nhân có đất nông nghiệp bị thu hồi và đủ điều kiện được bồi thường, nếu có nhu cầu nhận đất ở hoặc nhà ở thay vì tiền, thì sẽ được xem xét bồi thường bằng hình thức hoặc (với điều kiện địa phương còn quỹ đất hoặc nhà tái định cư phù hợp.)
Như vậy, kể từ ngày 01/01/2025, người dân bị thu hồi đất nông nghiệp không chỉ giới hạn trong việc nhận tiền bồi thường, mà có thể được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở, giúp bảo đảm ổn định nơi ở và sinh kế lâu dài.

3.Người bị thu hồi đất được hưởng thêm nhiều chính sách hỗ trợ theo luật mới

Luật Đất đai năm 2024 đã mở rộng và bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ mới cho người dân khi bị Nhà nước thu hồi đất, nhằm giúp họ ổn định cuộc sống và có điều kiện phát triển sau thu hồi.
Ngoài các khoản hỗ trợ quen thuộc như hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, đào tạo – chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, luật mới còn bổ sung thêm:
Hỗ trợ chi phí di dời vật nuôi khi phải di chuyển chuồng trại
Hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ hoặc di dời tài sản, công trình xây dựng có giấy phép xây dựng có thời hạn mà giấy phép đã hết hiệu lực tại thời điểm thu hồi đất.
Đáng chú ý, quy định mới đã bỏ điều kiện phải trong độ tuổi lao động đối với người trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi nhận hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm việc làm. Đồng thời, mở rộng phạm vi hỗ trợ cho các đối tượng yếu thế như người thuộc diện bảo trợ xã hội, người hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, thương binh, bệnh binh và thân nhân liệt sĩ.
Những thay đổi này thể hiện tính nhân văn và hướng đến bảo đảm công bằng xã hội, giúp người bị thu hồi đất có thêm cơ hội tái hòa nhập và ổn định cuộc sống lâu dài.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Lan Hương; Ngày viết: 07/10/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn

________________________________________________________