Cách xử lý khi bị người khác lấn chiếm đất đã sử dụng ổn định

1. Lấn chiếm đất đã sử dụng ổn định – Vấn đề pháp lý người dân thường gặp

Lấn chiếm đất là tình trạng phổ biến trong thực tiễn quản lý và sử dụng đất đai, thường phát sinh dưới nhiều hình thức như xây dựng công trình vượt ranh giới, dựng hàng rào lấn sang phần đất liền kề, canh tác chồng lấn hoặc chiếm giữ đất đang do người khác quản lý, sử dụng. Đáng chú ý, nhiều trường hợp người bị lấn chiếm đã sử dụng thửa đất một cách ổn định, công khai trong thời gian dài, thậm chí từ hàng chục năm, nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hoặc đã có sổ đỏ nhưng ranh giới thực tế không còn được tôn trọng do biến động địa hình, mốc giới hoặc hành vi cố tình xâm chiếm của bên còn lại. Đây là nguyên nhân khiến tranh chấp đất đai ngày càng phức tạp và khó xử lý nếu không được nhận diện đúng ngay từ đầu.

Nếu người sử dụng đất không kịp thời có biện pháp pháp lý phù hợp, hậu quả có thể rất nghiêm trọng như bị mất một phần hoặc toàn bộ diện tích đất đang sử dụng, tạo điều kiện để bên lấn chiếm hợp thức hóa hiện trạng sử dụng, hoặc dẫn đến tranh chấp kéo dài qua nhiều cấp, nhiều năm. Trong bối cảnh đó, nhu cầu tìm đến luật sư đất đai của người dân ngày càng gia tăng, không chỉ để được tư vấn về quyền và nghĩa vụ pháp lý, mà còn để được định hướng phương án xử lý hiệu quả, thu thập chứng cứ đúng cách và bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp trước cơ quan hành chính hoặc Tòa án.

2. Căn cứ pháp lý bảo vệ người đang sử dụng đất ổn định

Pháp luật đất đai Việt Nam ghi nhận và bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp của người đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất, trong đó đặc biệt coi trọng yếu tố sử dụng đất ổn định, liên tục, công khai và không có tranh chấp. Trên thực tế giải quyết tranh chấp lấn chiếm đất, việc người dân chứng minh được quá trình sử dụng đất lâu dài, rõ ràng có ý nghĩa pháp lý rất lớn, kể cả trong trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các loại giấy tờ, chứng cứ như hồ sơ địa chính qua các thời kỳ, biên lai thuế, giấy tờ kê khai đăng ký đất đai, xác nhận của UBND cấp xã, lời khai của người làm chứng là hàng xóm liền kề… đều có thể được cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người sử dụng đất. Đối với trường hợp đã có sổ đỏ, quyền sử dụng đất được bảo hộ ở mức độ cao hơn và là căn cứ trực tiếp để yêu cầu chấm dứt hành vi lấn chiếm; trong khi đó, với đất chưa có sổ đỏ, người sử dụng đất cần chứng minh đầy đủ quá trình sử dụng ổn định và nguồn gốc hợp pháp để làm cơ sở yêu cầu Nhà nước bảo vệ và giải quyết tranh chấp theo đúng quy định pháp luật.

3. Các bước xử lý khi phát hiện bị lấn chiếm đất

Khi phát hiện quyền sử dụng đất của mình bị xâm phạm, người sử dụng đất cần chủ động thực hiện các bước xử lý theo đúng trình tự pháp luật để bảo vệ quyền lợi. Trước hết, cần xác định rõ ranh giới và diện tích đất bị lấn chiếm thông qua việc đo đạc thực tế, đối chiếu với hồ sơ địa chính, bản đồ qua các thời kỳ và giấy tờ liên quan. Tiếp theo, người bị lấn chiếm phải thu thập đầy đủ chứng cứ chứng minh quá trình sử dụng đất ổn định, liên tục và hợp pháp như giấy tờ kê khai, biên lai thuế, xác nhận của chính quyền địa phương hoặc lời khai của người làm chứng. Trên cơ sở đó, người sử dụng đất gửi đơn phản ánh, yêu cầu hòa giải tranh chấp tại UBND cấp xã – đây là thủ tục bắt buộc trong nhiều trường hợp tranh chấp đất đai. Nếu hòa giải không thành hoặc bên lấn chiếm cố tình không chấp hành, người bị xâm phạm quyền sử dụng đất cần tiếp tục thực hiện các biện pháp pháp lý cao hơn như đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hoặc khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

4. Khởi kiện tranh chấp đất đai – Khi nào cần thực hiện?

Việc khởi kiện tranh chấp đất đai được đặt ra khi các biện pháp hòa giải tại cơ sở không đạt kết quả hoặc bên lấn chiếm tiếp tục cố tình chiếm giữ đất trái pháp luật. Theo quy định, người sử dụng đất có quyền khởi kiện tại Tòa án khi có căn cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, đồng thời đã thực hiện đầy đủ thủ tục hòa giải theo quy định. Tùy từng trường hợp cụ thể, người dân có thể lựa chọn con đường tố tụng tại Tòa án hoặc đề nghị cơ quan hành chính có thẩm quyền giải quyết; tuy nhiên, đối với các tranh chấp phức tạp, liên quan đến ranh giới, quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận cấp sai, việc khởi kiện tại Tòa án thường là giải pháp triệt để và hiệu quả hơn. Khi khởi kiện, người sử dụng đất có thể yêu cầu Tòa án buộc bên lấn chiếm trả lại đất, tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, hủy hoặc điều chỉnh các giấy tờ, quyết định hành chính được ban hành không đúng quy định. Ngược lại, nếu khởi kiện không đúng trình tự, không đúng thẩm quyền hoặc thiếu chứng cứ chứng minh quá trình sử dụng đất hợp pháp, người khởi kiện có thể đối mặt với rủi ro bị bác yêu cầu, kéo dài thời gian giải quyết và phát sinh thêm chi phí pháp lý không cần thiết.

5. Vai trò của luật sư trong các vụ việc lấn chiếm đất

Trong các vụ việc lấn chiếm đất đai, vai trò của luật sư mang tính quyết định ngay từ giai đoạn đầu, bởi việc đánh giá đúng khả năng đòi lại đất sẽ giúp người sử dụng đất lựa chọn phương án xử lý phù hợp, tránh đi sai hướng và mất lợi thế pháp lý. Luật sư có trách nhiệm rà soát toàn bộ hồ sơ, giấy tờ liên quan đến thửa đất, phân tích nguồn gốc, quá trình sử dụng và các chứng cứ hiện có, từ đó xây dựng chiến lược giải quyết tối ưu, theo hướng hành chính hay tố tụng tại Tòa án. Trong quá trình giải quyết tranh chấp, luật sư đại diện hoặc hỗ trợ người sử dụng đất làm việc với UBND, cơ quan chuyên môn về đất đai và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp tại Tòa án, nhằm bảo đảm vụ việc được giải quyết đúng pháp luật và có lợi nhất cho thân chủ. Thực tiễn cho thấy, việc tư vấn luật sư sớm không chỉ giúp hạn chế rủi ro mất quyền sử dụng đất hợp pháp mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh kéo dài tranh chấp không cần thiết.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Đức Vượng; Ngày viết: 30/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn

Các bài viết liên quan: