Tội phá hoại tài sản: Làm sao để thoát khỏi cáo buộc?

1. Thế nào là tội phá hoại tài sản theo quy định pháp luật?

Tội phá hoại tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Theo đó, người nào cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác mà giá trị tài sản hoặc mức độ thiệt hại đạt ngưỡng luật định thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Hành vi phá hoại tài sản không chỉ bao gồm việc đập phá, đốt, làm hỏng hoàn toàn tài sản mà còn bao gồm các hành vi khiến tài sản giảm giá trị sử dụng nghiêm trọng, không thể phục hồi hoặc phải sửa chữa với chi phí lớn.

Tuy nhiên, không phải mọi hành vi làm hư hỏng tài sản đều cấu thành tội phạm hình sự, mà cần xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành theo luật.

2. Các dấu hiệu cấu thành tội phá hoại tài sản

Để một người bị coi là phạm tội phá hoại tài sản, cần đồng thời thỏa mãn 4 yếu tố cấu thành tội phạm, gồm:

- Mặt khách quan của tội phạm: Có hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác, gây thiệt hại về tài sản đạt mức luật định (thường từ 2.000.000 đồng trở lên, trừ trường hợp đặc biệt).

- Mặt chủ quan: Người thực hiện hành vi phải có lỗi cố ý, tức là nhận thức rõ hành vi của mình sẽ gây thiệt hại tài sản nhưng vẫn thực hiện.

- Khách thể: Xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác.

- Chủ thể: Người đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Chỉ cần thiếu một trong các yếu tố trên thì không đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Khi nào có thể “thoát khỏi” cáo buộc tội phá hoại tài sản?

Việc “thoát khỏi cáo buộc” ở đây cần hiểu đúng là không bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi không đủ căn cứ pháp luật, chứ không phải né tránh hay che giấu hành vi vi phạm. Trên thực tế, có nhiều trường hợp người bị tố cáo nhưng không cấu thành tội phạm, cụ thể như sau:

- Thiệt hại tài sản chưa đạt mức truy cứu hình sự

Nếu giá trị tài sản bị thiệt hại dưới mức luật định và không thuộc các trường hợp đặc biệt (đã bị xử phạt hành chính trước đó, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự…), thì hành vi chỉ bị xử phạt hành chính, không bị truy cứu hình sự.

- Không có lỗi cố ý

Trong trường hợp hành vi gây hư hỏng tài sản xảy ra do vô ý, tai nạn, sự cố khách quan hoặc không lường trước được hậu quả, thì không thỏa mãn yếu tố lỗi cố ý, từ đó không cấu thành tội phạm.

- Tài sản không thuộc quyền sở hữu của “người khác”

Nếu tài sản bị hư hỏng là tài sản chung, tài sản đang có tranh chấp quyền sở hữu hoặc chưa xác định rõ chủ thể sở hữu hợp pháp, thì việc cáo buộc tội phá hoại tài sản cần được xem xét rất thận trọng.

- Hành vi mang tính phòng vệ hoặc tình thế cấp thiết

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, nếu việc gây thiệt hại tài sản nhằm ngăn chặn nguy cơ gây thiệt hại lớn hơn, hoặc để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình trong giới hạn cho phép, thì có thể được loại trừ trách nhiệm hình sự.

4. Bị tố cáo tội phá hoại tài sản cần làm gì để bảo vệ mình?

Khi bị tố cáo hoặc bị triệu tập làm việc liên quan đến hành vi phá hoại tài sản, người bị tố cần lưu ý:

- Không tự ý thừa nhận hành vi khi chưa làm rõ bản chất vụ việc;

- Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền định giá tài sản theo đúng trình tự pháp luật;

- Thu thập chứng cứ chứng minh mình không có lỗi cố ý hoặc thiệt hại không đạt mức truy cứu;

- Trình bày rõ hoàn cảnh, nguyên nhân xảy ra sự việc;

- Chủ động khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại (nếu có) để được xem xét là tình tiết giảm nhẹ.

Trong nhiều trường hợp, việc bồi thường và hòa giải dân sự có thể là căn cứ quan trọng để không khởi tố vụ án hình sự.

5. Vai trò của luật sư khi bị cáo buộc phá hoại tài sản

Luật sư sẽ giúp người bị tố cáo:

- Đánh giá chính xác hành vi có cấu thành tội phạm hay không;

- Tham gia làm việc với cơ quan điều tra để bảo vệ quyền lợi hợp pháp;

- Kiến nghị không khởi tố hoặc đình chỉ vụ án nếu không đủ căn cứ;

- Xây dựng phương án xử lý phù hợp nhằm hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.

Không phải cứ bị tố cáo là chắc chắn phạm tội phá hoại tài sản. Trên thực tế, rất nhiều trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hoặc chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính. Việc hiểu đúng quy định pháp luật, bình tĩnh làm việc với cơ quan chức năng và có sự hỗ trợ kịp thời của luật sư sẽ giúp người bị tố bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh bị xử lý hình sự không đúng quy định.

______________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!
(Người viết: Nguyễn Thị Khánh Linh – Ngày viết: 22/01/2026)

______________________________________

Để được tư vấn chi tiết, xin vui lòng liên hệ:
Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam
Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.
Điện thoại: 0989.386.729
Email: hotmail@htcvn.vn
Website: https://htcvn.vn ; https://htc-law.com ; https://luatsuchoban.vn

_____________________________________________________

Các bài viết liên quan:

- Đập phá hủy hoại tài sản như thế nào sẽ phạm tội?

- Tư vấn pháp lý: Làm gì khi bị buộc tội phá hoại tài sản?

- Tư vấn pháp luật hình sự - Công ty Luật HTC Việt Nam

- Tội danh phổ biến trong luật hình sự

- Những điểm cần lưu ý để định giá tài sản trí tuệ đúng pháp luật