“Chó dữ cắn người qua đường”: Chủ nhà bị phạt tù và bồi thường hàng trăm triệu – Tình huống thực tế cần cảnh tỉnh.

Một tình huống tưởng chừng chỉ là “tai nạn ngoài ý muốn” lại có thể bị nhìn nhận dưới góc độ trách nhiệm hình sự và dân sự với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Khi chó dữ tấn công người đi đường, vấn đề không dừng lại ở thiệt hại sức khỏe, mà còn đặt ra câu hỏi pháp lý về trách nhiệm của chủ sở hữu. Từ góc độ thực tiễn, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ làm rõ trách nhiệm pháp lý của chủ chó trong các tình huống “dở khóc dở cười” trên.

1. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người chủ

1.1 Khái niệm bồi thường thiệt hại

Bồi thường thiệt hại là một trong những chế định quan trọng trong Bộ luật Dân sự 2015, được xây dựng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong quan hệ dân sự. Về bản chất, đây là một dạng trách nhiệm dân sự phát sinh khi một bên có hành vi vi phạm nghĩa vụ và gây ra thiệt hại cho bên khác. Khi đó, bên gây thiệt hại có nghĩa vụ phải khắc phục hậu quả bằng cách bù đắp những tổn thất đã xảy ra mặt vật chất hay tinh thần. Trong các loại trách nhiệm dân sự phát sinh từ hợp đồng, bồi thường thiệt hại được xem là hình thức phổ biến và được áp dụng rộng rãi nhất. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại thường được chia thành hai nhóm cơ bản là bồi thường thiệt hại về vật chất và bồi thường thiệt hại về tinh thần.

Đối với thiệt hại về vật chất, đây là việc bù đắp những tổn thất thực tế có thể xác định và quy đổi thành tiền. Những tổn thất này có thể bao gồm thiệt hại về tài sản, các khoản chi phí hợp lý để ngăn chặn hoặc hạn chế thiệt hại, phần thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút, cũng như các chi phí liên quan đến việc khắc phục hậu quả như chi phí cứu chữa hoặc mai táng trong những trường hợp cụ thể.

Đối với trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tinh thần hướng đến việc bù đắp những tổn thương không thể đo lường trực tiếp bằng vật chất, như danh dự, nhân phẩm hoặc những đau khổ về tinh thần mà người bị thiệt hại phải gánh chịu. Trong trường hợp này, bên vi phạm không chỉ có nghĩa vụ chấm dứt hành vi sai trái mà còn phải thực hiện các biện pháp như xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường một khoản tiền nhằm phần nào bù đắp những tổn thất về tinh thần cho người bị ảnh hưởng.

1.2 Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của chủ chó

Theo Điều 603 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thì chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra ( Khoản 1). Trường hợp người thứ ba có lỗi thì người đó phải bồi thường; nếu có lỗi chung thì các bên phải liên đới chịu trách nhiệm ( Khoản 2). Nếu súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người chiếm hữu trái phép phải bồi thường, trừ khi chủ sở hữu cũng có lỗi ( Khoản 3). Đối với súc vật thả rông theo tập quán gây thiệt hại, chủ sở hữu vẫn phải bồi thường nhưng không được trái quy định pháp luật và đạo đức xã hội ( Khoản 4).

Súc vật được hiểu là vật nuôi theo cách hiểu chung nhất là những loài động vật được nuôi trong nhà, chúng có thể được thuần hóa (hoàn toàn) hoặc bán thuần hóa (thuần hóa một phần) hoặc được thuần dưỡng, huấn luyện. Súc vật có thể bao gồm gia súc, gia cầm, thú cưng hoặc vật nuôi khác. Như vậy, trong tình huống trên chó nhà là một loại súc vật.

Chủ sở hữu con chó có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều 603 nêu trên, nếu thuộc các trường hợp còn lại được nêu ra tại khoản 2 đến khoản 4 của Điều 603 thì sẽ do các chủ thể trong các khoản này bồi thường.

2. Mức bồi thường khi “ thú cưng” cắn người

Trước khi xác định mức bồi thường thiệt hại, cần làm rõ và xác định chính xác phạm vi thiệt hại thực tế phát sinh. Theo quy định tại các Điều 589 đến Điều 592 của Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại được phân thành các nhóm cơ bản bao gồm

Thứ nhất, thiệt hại về tài sản, khi tài sản của người bị hại bị xâm phạm, hư hỏng hoặc mất mát.

Thứ hai, thiệt hại về sức khỏe, bao gồm những tổn thương về thể chất, tinh thần hoặc bệnh tật phát sinh.

Thứ ba, thiệt hại về tính mạng, áp dụng trong các trường hợp gây ra cái chết hoặc thương tật nghiêm trọng.

Cuối cùng là thiệt hại liên quan đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của cá nhân, khi những giá trị này bị xâm phạm hoặc xúc phạm. Việc phân loại này giúp quá trình xác định bồi thường trở nên minh bạch, công bằng và đúng quy định pháp luật.

Việc xác định đúng loại thiệt hại và mức độ thiệt hại là cơ sở quan trọng để tính toán mức bồi thường phù hợp, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bên bị thiệt hại.

Bên cạnh đó, Nghị định 90/2017/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 04/2020/NĐ-CP) quy định cụ thể các hành vi vi phạm và mức xử phạt trong lĩnh vực thú y, nhằm bảo đảm công tác phòng, chống dịch bệnh và nâng cao trách nhiệm trong quản lý vật nuôi.

Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 7 của Nghị định, trường hợp chủ vật nuôi không thực hiện việc phòng bệnh bắt buộc, bao gồm việc tiêm vắc xin hoặc áp dụng các biện pháp phòng bệnh cần thiết khác cho động vật, thì có thể bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng. Đây là quy định mang tính phòng ngừa, nhằm hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật sang người và trong cộng đồng.

Ngoài ra, tại điểm a khoản 3 Điều 7 của Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của người nuôi trong việc bảo đảm an toàn tại nơi công cộng. Cụ thể, hành vi không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại đối với động vật thuộc diện bắt buộc phải tiêm phòng, hoặc khi đưa chó ra nơi công cộng mà không đeo rọ mõm, không xích giữ, không có người dắt, đều bị coi là vi phạm và có thể bị xử phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Quy định này nhằm bảo vệ an toàn cho xã hội, đặc biệt là hạn chế các rủi ro từ việc động vật tấn công hoặc lây truyền bệnh nguy hiểm như bệnh dại.

3. Trường hợp chó cắn chết người thì chủ bị tội gì?

Trong trường hợp chó cắn người gây tổn hại sức khỏe, nếu tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%, hành vi có thể bị xem xét theo quy định tại điều 138 của Bộ luật Hình sự 2015 về tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Khi đó, người có trách nhiệm có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 5 đến 20 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Nếu gây thương tích cho nhiều người hoặc mức độ tổn thương nặng hơn (từ 61% trở lên), hình phạt tù có thể tăng lên từ 3 tháng đến 2 năm tù, thậm chí từ 1 đến 3 năm tù nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho nhiều người.

Trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu hành vi để chó gây hậu quả dẫn đến chết người, thì có thể bị xử lý về tội vô ý làm chết người theo quy định tại điều 128 của Bộ luật này. Khi đó, người vi phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm; nếu làm chết từ 2 người trở lên thì mức phạt tù có thể lên đến 10 năm.

Như vậy, tùy vào mức độ thiệt hại về sức khỏe và tính mạng, trách nhiệm hình sự sẽ được xác định tương ứng, đảm bảo việc xử lý phù hợp với hậu quả thực tế của hành vi.

4. Vai trò của luật sư khi giải quyết tình huống

Trong các vụ việc súc vật gây thiệt hại, luật sư giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Trước hết, luật sư sẽ tư vấn và xác định đúng căn cứ pháp lý để làm rõ trách nhiệm của chủ sở hữu súc vật.

Bên cạnh đó, luật sư hỗ trợ khách hàng thu thập chứng cứ, đánh giá mức độ thiệt hại thực tế về sức khỏe, tài sản hoặc tinh thần, từ đó làm cơ sở để yêu cầu bồi thường một cách hợp lý. Trong quá trình giải quyết tranh chấp, luật sư có thể đại diện cho khách hàng tham gia thương lượng, hòa giải hoặc bảo vệ quyền lợi tại Tòa án.

Đặc biệt, nếu vụ việc có dấu hiệu bị xử lý hình sự, luật sư sẽ tham gia bào chữa hoặc bảo vệ nhằm đảm bảo việc áp dụng pháp luật được khách quan, đúng quy định. Trên thực tế, sự tham gia của luật sư không chỉ giúp làm rõ trách nhiệm pháp lý mà còn góp phần hạn chế rủi ro, bảo vệ tối đa quyền lợi và hướng tới giải quyết vụ việc một cách hợp lý, hiệu quả.

____________________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đỗ Minh Nguyệt; Ngày viết: 23/03/2026)

_____________________________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn