Các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa hiện nay

1. Thương lượng – Giải pháp nhanh và ít tốn kém nhất

Phương thức đầu tiên và cũng phổ biến nhất là thương lượng. Đây là cách các bên tự trao đổi để tìm ra giải pháp phù hợp mà không cần sự can thiệp của bên thứ ba.

Ưu điểm:

- Nhanh

- Linh hoạt

- Không tốn chi phí.

- Khi các bên có thiện chí, thương lượng giúp giữ gìn quan hệ hợp tác và tránh được thủ tục pháp lý phức tạp.

Nhược điểm: Phương thức này lại phụ thuộc hoàn toàn vào thiện chí của các bên, không có tính ràng buộc pháp lý và dễ thất bại khi tranh chấp đã trở nên căng thẳng.

2. Hòa giải – Có bên thứ ba hỗ trợ đưa ra giải pháp

Nếu thương lượng không đạt hiệu quả, các bên có thể lựa chọn hòa giải. Đây là quá trình có sự hỗ trợ của hòa giải viên thương mại hoặc một tổ chức hòa giải. Hòa giải giúp các bên phân tích vấn đề khách quan hơn và dễ dàng thống nhất phương án xử lý.

Ưu điểm:

- Chi phí thấp,

- Tính bảo mật cao và vẫn duy trì được mối quan hệ hợp tác.

Nhược điểm: Kết quả hòa giải chỉ được thực hiện khi các bên tự nguyện và không có tính cưỡng chế pháp lý. Nếu hòa giải không thành, tranh chấp vẫn phải chuyển sang phương thức khác.

3. Trọng tài thương mại – Phương thức chuyên nghiệp, bảo mật cao

Một phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán bán hàng hóa quan trọng khác được nhiều doanh nghiệp lựa chọn là trọng tài thương mại. Khi tranh chấp được đưa ra trọng tài, các trọng tài viên – những người có chuyên môn sâu trong lĩnh vực thương mại – sẽ xem xét và đưa ra phán quyết cuối cùng. Phán quyết của trọng tài mang tính chung thẩm, không bị kháng cáo, giúp rút ngắn thời gian xử lý.

Ưu điểm:

- Thời gian giải quyết nhanh (4–6 tháng).

- Bảo mật thông tin tuyệt đối.

- Quy trình linh hoạt.

- Trọng tài viên có kinh nghiệm chuyên sâu về mua bán hàng hóa, thương mại quốc tế.

Nhược điểm: Phương thức này chỉ áp dụng được khi hợp đồng có điều khoản trọng tài hoặc các bên đồng ý sau khi tranh chấp phát sinh. Bên cạnh đó, chi phí trọng tài thường cao hơn so với tòa án.

4. Tòa án – Phương thức có tính cưỡng chế mạnh nhất

Tòa án là phương thức giải quyết tranh chấp có tính quyền lực nhà nước và tính cưỡng chế thi hành cao nhất. Khi tranh chấp được đưa ra tòa, bản án có giá trị pháp lý buộc bên vi phạm phải thực hiện nghĩa vụ một cách bắt buộc.

Ưu điểm:

- Bản án có hiệu lực pháp lý ràng buộc và được cưỡng chế thi hành.
- Áp dụng được cho mọi loại tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa.
- Phí tòa án thấp hơn trọng tài.

Nhược điểm: quá trình xét xử tại tòa án thường kéo dài, thủ tục phức tạp và không đảm bảo tính bảo mật thông tin kinh doanh vì được xét xử công khai.

5. Tiêu chí lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp

Khi lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa, doanh nghiệp cần cân nhắc nhiều yếu tố như tính chất và mức độ tranh chấp, thời gian cần thiết, chi phí dự kiến và mục tiêu cuối cùng. Nếu mong muốn duy trì quan hệ hợp tác, doanh nghiệp nên ưu tiên thương lượng hoặc hòa giải. Khi cần bảo mật và giải quyết nhanh, trọng tài là lựa chọn phù hợp. Trong trường hợp cần tính cưỡng chế thi hành và giải quyết triệt để, tòa án là phương thức hiệu quả nhất.

6. Một số lời khuyên để hạn chế tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa

Để hạn chế tranh chấp, ngay từ khi soạn thảo hợp đồng, doanh nghiệp nên quy định rõ điều khoản giải quyết tranh chấp, nêu chi tiết các vấn đề về chất lượng, số lượng hàng hóa, thời gian giao nhận, phương thức thanh toán, phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại. Bên cạnh đó, việc lưu trữ đầy đủ chứng từ giao dịch, biên bản, hóa đơn và kiểm tra kỹ năng lực của đối tác trước khi ký kết là những yếu tố quan trọng giúp tránh rủi ro.

Nắm rõ các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình xử lý tranh chấp, tiết kiệm chi phí và hạn chế tối đa thiệt hại về kinh tế. Lựa chọn đúng phương thức không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh chuyên nghiệp và bền vững.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Khánh Linh – Ngày viết: 10/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn

Các bài viết liên quan: