Bao lâu thì phải trả tự do nếu không đủ căn cứ khởi tố?

1. Tạm giữ là gì?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tạm giữ là biện pháp ngăn chặn do cơ quan có thẩm quyền áp dụng trong một số trường hợp khẩn cấp nhằm: xác minh hành vi có dấu hiệu phạm tội; ngăn chặn người bị giữ tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm; bảo đảm việc điều tra, xác minh vụ việc. Người bị tạm giữ có thể là: người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp; người bị bắt quả tang; người tự thú hoặc đầu thú về hành vi phạm tội. Tuy nhiên, việc tạm giữ không đồng nghĩa với việc người đó đã bị xác định là người phạm tội.

2. Thời hạn tạm giữ theo quy định pháp luật

Theo Điều 118 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thời hạn tạm giữ được quy định như sau:

- Thời hạn tạm giữ ban đầu: Thời hạn tạm giữ ban đầu không quá 03 ngày, kể từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ. Trong thời gian này, cơ quan điều tra phải tiến hành xác minh, làm rõ các tình tiết của vụ việc.

- Gia hạn tạm giữ: Trong trường hợp vụ việc phức tạp và cần thêm thời gian xác minh, cơ quan điều tra có thể gia hạn tạm giữ nhưng phải được Viện kiểm sát phê chuẩn. Gia hạn lần thứ nhất không quá 03 ngày, gia hạn lần thứ hai không quá 03 ngày Như vậy, tổng thời gian tạm giữ tối đa là 09 ngày.

3. Bao lâu thì phải trả tự do nếu không đủ căn cứ khởi tố?

Nếu sau thời hạn tạm giữ mà không đủ căn cứ để khởi tố vụ án hình sự hoặc khởi tố bị can, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải trả tự do ngay cho người bị tạm giữ. Theo quy định pháp luật: Trong thời hạn tạm giữ, cơ quan điều tra phải quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can nếu có đủ căn cứ. Nếu không có căn cứ, người bị tạm giữ phải được trả tự do ngay sau khi hết thời hạn tạm giữ. Do đó, trong trường hợp tối đa theo luật định, sau 09 ngày nếu không có quyết định khởi tố hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn khác, người bị tạm giữ phải được trả tự do.

4. Những trường hợp người bị giữ được trả tự do sớm hơn

Trong nhiều trường hợp, người bị tạm giữ có thể được trả tự do trước khi hết thời hạn tạm giữ, chẳng hạn: Không có dấu hiệu tội phạm; Không đủ căn cứ xác định người đó thực hiện hành vi phạm tội; Hành vi không cấu thành tội phạm; Có căn cứ xác định người bị giữ không liên quan đến vụ việc. Khi đó, cơ quan có thẩm quyền phải ra quyết định trả tự do ngay lập tức.

5. Quyền của người bị tạm giữ

Người bị tạm giữ vẫn có nhiều quyền được pháp luật bảo đảm, bao gồm: Quyền được biết lý do bị tạm giữ; Quyền được giải thích về quyền và nghĩa vụ của mình; Quyền được gặp luật sư hoặc người bào chữa; Quyền trình bày ý kiến và cung cấp chứng cứ; Quyền khiếu nại quyết định hoặc hành vi tố tụng nếu thấy trái pháp luật. Những quyền này nhằm đảm bảo việc áp dụng biện pháp tạm giữ không bị lạm dụng và bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự.

6. Rủi ro nếu không hiểu rõ quy định pháp luật

Trong thực tế, nhiều người không nắm rõ quy định về thời hạn tạm giữ nên dễ rơi vào tình trạng không biết khi nào mình phải được trả tự do; không biết quyền được gặp luật sư; không biết quyền khiếu nại nếu bị giữ quá thời hạn. Việc thiếu hiểu biết pháp luật có thể dẫn đến bất lợi trong quá trình làm việc với cơ quan điều tra. Do đó, khi rơi vào tình huống bị tạm giữ hoặc có người thân bị tạm giữ, việc tìm hiểu quy định pháp luật và tham khảo ý kiến luật sư là rất cần thiết.

7. Luật sư hỗ trợ khi bị tạm giữ hoặc bị điều tra

Trong các vụ việc liên quan đến tạm giữ hoặc điều tra hình sự, luật sư có thể hỗ trợ khách hàng: tư vấn quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ; đánh giá dấu hiệu pháp lý của vụ việc; tham gia bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình làm việc với cơ quan điều tra; hỗ trợ thu thập tài liệu và chứng cứ; bảo vệ quyền lợi của khách hàng trong toàn bộ quá trình tố tụng. Việc có luật sư tham gia sớm sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế rủi ro pháp lý cho người liên quan.

______________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Đức Vượng; Ngày viết: 10/3/2026)

_____________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn