Bị người khác nợ tiền không trả phải làm gì? Cách đòi nợ đúng pháp luật?

Vay tiền, nợ tiền vốn là những giao dịch dân sự hết sức bình thường trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, không phải ai cũng cho người khác vay và được trả đúng và đủ sô tiền; không phải ai cũng vay tiền rồi chịu trả nợ cho người ta. Do đó, khi bị người khác nợ tiền không trả thì phải làm gì? Dựa theo nhu cầu của thị trường, công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ cung cấp những kiến thức về cách đòi nợ đúng pháp luật.

1. Trình tự thủ tục tiến hành đòi nợ

Thông thường, trình tự thủ tục tiến hành đòi nợ gồm có các bước cơ bản như sau:

- Người chủ nợ thường sẽ liên lạc với người nợ thông qua thư từ, điện thoại hoặc email để nhắc nhở về khoản nợ và thỏa thuận thanh toán.

- Nếu việc liên lạc ban đầu không thành công, người chủ nợ có thể gửi thông báo chính thức bằng văn bản, gọi là Thông báo yêu cầu thanh toán. Thông báo này cần cung cấp thông tin cụ thể về số tiền nợ, ngày đáo hạn, và các hành động sẽ được thực hiện nếu không thanh toán.

- Cả người chủ nợ và người nợ nên giữ các bằng chứng liên quan đến khoản nợ và các cuộc trao đổi, bao gồm hóa đơn, hợp đồng, email, tin nhắn, v.v.

- Nếu có thể, hai bên có thể thương lượng để đạt được một thỏa thuận thanh toán hợp lý. Thanh toán có thể là một lần thanh toán đầy đủ hoặc một kế hoạch trả góp.

- Nếu người nợ không thanh toán, người chủ nợ có thể xem xét các biện pháp pháp lý để thu hồi nợ, chẳng hạn như khởi kiện hoặc tất cả các biện pháp hợp pháp khác.

2. Hồ sơ khởi kiện đòi nợ

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, người cho vay tiền có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người vay cư trú hoặc làm việc (nơi tạm trú hoặc thường trú). Hồ sơ khởi kiện bao gồm những giấy tờ sau:

- Đơn khởi kiện.

- Bản sao Hợp đồng vay tiền, Giấy vay tiền… (nếu có).

- Bản sao chứng thực Giấy tờ tùy thân như Chứng minh nhân dân, hộ chiếu, Căn cước công dân, sổ hộ khẩu… của người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan…

- Các tài liệu, chứng cứ khác.

3. Trình tự, thủ tục khởi kiện lên Tòa án đòi nợ

Theo Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người cho vay tiền có thể khởi kiện bằng cách gửi đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ về việc cho vay tiền đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng các phương thức sau đây:

- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

- Bước 2: Nộp hồ sơ khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn trú cư trú.

+ Nộp trực tiếp tại Tòa án

+ Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;

+ Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

Người khởi kiện phải truy cập vào Cổng thông tin điện tử của Tòa án điền đầy đủ nội dung đơn khởi kiện, ký điện tử và gửi đến Tòa án. Tài liệu, chứng cứ gửi kèm theo đơn khởi kiện phải được gửi đến Tòa án qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án.

Sau khi nhận hồ sơ khởi kiện đòi nợ tiền cá nhân nếu vụ việc đủ điều kiện khởi kiện, đơn khởi kiện đã làm đúng theo quy định thì Tòa án cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí. Tiền tạm ứng án phí được quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

- Bước 3: Tiến trình thụ lý vụ kiện gồm:

+ Xét xử sơ thẩm

+ Xét xử phúc thẩm

+ Xem xét lại bản án theo thủ tục Giám đốc thẩm, Tái thẩm.

4. Thời gian giải quyết đòi nợ

Việc giải quyết vụ án được quy định tại các Điều từ 191 đến 220 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Cụ thể:

- Sau khi nhận được đơn khởi kiện, Tòa án sẽ phân công Thẩm phán xem xét đơn này trong thời gian 03 ngày làm việc.

- Trong thời gian 05 ngày kể từ ngày được phân công, Thẩm phán sẽ đưa ra quyết định sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện; thụ lý vụ án; chuyển cho đơn vị khác hoặc trả lại đơn khởi kiện.

- Sau khi đơn khởi kiện được tiếp nhận, xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền thì Thẩm phán sẽ thông báo cho người khởi kiện đến nộp tiền tạm ứng án phí (nếu có). Người này phải nộp trong thời gian 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được giấy báo và nộp lại biên lai cho Tòa.

- Trong thời hạn 03 ngày, Thẩm phán thông báo về việc thụ lý vụ án.

- Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lý vụ án, Chánh án Tòa án quyết định phân công Thẩm phán giải quyết vụ án.

- Chuẩn bị xét xử trong thời gian 04 tháng. Trong thời gian này, Tòa sẽ tiến hành lập hồ sơ vụ án, thu thập chứng cứ, hòa giải... Nếu vụ án phức tạp hoặc có tình tiết bất khả kháng, trở ngại khách quan thì có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

- Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử thì Tòa sẽ mở phiên tòa.

Như vậy, đối với vụ án không có tình tiết phức tạp thì thời gian giải quyết có thể kéo dài trong khoảng 06 tháng; nếu có tình tiết phức tạp thì có thể kéo dài trong khoảng 08 tháng.

5. Những hành vi chủ nợ nên tránh khi bị người khác nợ tiền không trả

Trường hợp bên vay tiền không chịu trả nợ, người cho vay tiền cần hết sức kiềm chế, lựa chọn các biện pháp hợp lý và hợp pháp để đòi nợ, tránh bị rơi vào tình huống đi đòi nợ trái pháp luật. Người cho vay tuyệt đối không được thực hiện các hành vi đòi nợ sau đây:

- Hành hung, đánh đập người vay tiền. Hành vi đánh đập người vay tiền có thể bị xử lý với tội danh cố ý gây thương tích theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015.

- Hành vi đưa ảnh, thông tin của người vay tiền lên mạng xã hội mà không được sự đồng ý của người đó sẽ bị xử lý hành chính và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015.

- Người cho vay có hành vi bắt, giữ hoặc giam người vay trái pháp luật thì có thể bị khởi tố về Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật quy định tại Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015.

- Trường hợp xông vào nhà người vay tiền để đòi nợ có thể bị coi là tội phạm xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015.

- Người cho vay dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người vay lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong trường hợp này, người cho vay có thể bị khởi tố về Tội cướp tài sản theo Điều 168 Bộ luật Hình sự 2015.

- Người cho vay đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần người vay nhằm chiếm đoạt tài sản. Trong trường hợp này, người cho vay có thể bị khởi tố về Tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015.

6. Vai trò của Luật sư tư vấn trong việc đòi nợ

Luật sư tư vấn đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ khách hàng lựa chọn phương án thu hồi nợ hiệu quả, đúng trình tự pháp luật và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý. Trước hết, luật sư sẽ xem xét hồ sơ, hợp đồng, giấy vay tiền, biên bản đối chiếu công nợ, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan để đánh giá căn cứ pháp lý của khoản nợ, xác định quyền, nghĩa vụ của các bên cũng như khả năng thu hồi nợ trên thực tế. Trên cơ sở đó, luật sư tư vấn phương án xử lý phù hợp như thương lượng, hòa giải, gửi văn bản yêu cầu thanh toán, thông báo vi phạm nghĩa vụ hoặc đại diện làm việc trực tiếp với bên nợ nhằm tạo điều kiện để các bên giải quyết tranh chấp một cách thiện chí, tiết kiệm thời gian và chi phí. Trường hợp bên nợ không hợp tác hoặc cố tình trốn tránh nghĩa vụ, luật sư sẽ hỗ trợ khách hàng chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, thu thập chứng cứ, xác định yêu cầu khởi kiện, tính toán tiền lãi, tiền phạt vi phạm (nếu có) và đại diện hoặc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng trong suốt quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án hoặc Trọng tài thương mại. Sau khi có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, luật sư tiếp tục hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục yêu cầu thi hành án, phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự để áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định nhằm nâng cao khả năng thu hồi tài sản. Với kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm giải quyết tranh chấp và kỹ năng đàm phán, luật sư không chỉ giúp khách hàng bảo vệ quyền đòi nợ hợp pháp mà còn góp phần hạn chế tranh chấp kéo dài, giảm thiểu chi phí, bảo đảm việc thu hồi công nợ được thực hiện nhanh chóng, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Mai Ninh; Ngày viết: 6/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: P401, Tầng 4, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn