Cổ vũ, kích động người khác đánh nhau: Có bị coi là đồng phạm?

Trong thực tế, không ít vụ việc đánh nhau xảy ra tại nơi công cộng hoặc xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân có sự tham gia của nhiều người. Bên cạnh người trực tiếp thực hiện hành vi hành hung, còn có những người đứng ngoài hò hét, cổ vũ, kích động, xúi giục hoặc thúc đẩy người khác tiếp tục sử dụng bạo lực. Nhiều người cho rằng bản thân không trực tiếp đánh người nên sẽ không phải chịu trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, quan điểm này không phải lúc nào cũng đúng theo quy định của pháp luật.

Tùy thuộc vào vai trò, mức độ tham gia và ý chí của từng người trong vụ việc, hành vi cổ vũ, kích động hoặc xúi giục người khác đánh nhau có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý, thậm chí trong một số trường hợp còn có thể bị xem xét với vai trò đồng phạm trong vụ án hình sự. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về vấn đề này?

1. Đồng phạm được pháp luật quy định như thế nào?

1.1. Khái niệm đồng phạm

Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự năm 2015, đồng phạm là trường hợp có từ hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

Quy định này cho thấy không phải chỉ người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội mới có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Những người cùng cố ý tham gia vào việc thực hiện tội phạm với các vai trò khác nhau cũng có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

1.2. Các vai trò trong đồng phạm

Điều 17 Bộ luật Hình sự quy định đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục và người giúp sức.

Trong đó, người xúi giục là người kích động, dụ dỗ hoặc thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm. Người giúp sức là người tạo điều kiện về tinh thần hoặc vật chất để việc thực hiện tội phạm được tiến hành.

Việc xác định một người có phải là đồng phạm hay không sẽ căn cứ vào toàn bộ diễn biến vụ việc, ý chí chủ quan, mức độ tham gia và mối quan hệ giữa hành vi của người đó với hậu quả xảy ra.

2. Cổ vũ, kích động người khác đánh nhau có phải là đồng phạm không?

2.1. Không phải mọi hành vi cổ vũ đều đương nhiên là đồng phạm

Trong thực tế, có những trường hợp người đứng xem chỉ hò hét theo tâm lý đám đông hoặc có những lời nói bộc phát nhưng không có sự bàn bạc, thống nhất ý chí hoặc không nhằm mục đích thúc đẩy việc phạm tội.

Trong các trường hợp này, việc có bị coi là đồng phạm hay không phải được cơ quan tiến hành tố tụng xem xét trên cơ sở toàn bộ chứng cứ của vụ án, không thể chỉ căn cứ vào việc người đó có mặt tại hiện trường hoặc có hô hào trong thời điểm xảy ra vụ việc.

2.2. Trường hợp có thể bị xem xét là đồng phạm

Nếu một người có hành vi xúi giục, kích động, cổ vũ hoặc thúc đẩy người khác thực hiện hành vi đánh người, đồng thời giữa các bên có sự thống nhất về ý chí hoặc hành vi cổ vũ đã tạo điều kiện về tinh thần để tội phạm được thực hiện thì người đó có thể bị xem xét với vai trò là người xúi giục hoặc người giúp sức trong vụ án đồng phạm theo Điều 17 Bộ luật Hình sự.

Việc đánh giá cụ thể sẽ phụ thuộc vào mục đích của người tham gia, nội dung lời nói, hành động, thời điểm tham gia, mối quan hệ với người trực tiếp thực hiện hành vi và các chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án.

3. Những trường hợp thường gặp trên thực tế

3.1. Xúi giục người khác đánh người

Nếu một người liên tục kích động, thách thức hoặc yêu cầu người khác sử dụng vũ lực đối với nạn nhân và hành vi đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc tội phạm được thực hiện thì người xúi giục có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm nếu đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu theo quy định của pháp luật.

3.2. Hỗ trợ để việc đánh người diễn ra

Ngoài việc hô hào, người tham gia còn có thể thực hiện các hành vi như giữ nạn nhân để người khác đánh, đưa hung khí, cảnh giới, chặn đường, ngăn người khác can ngăn hoặc thực hiện những hành vi khác nhằm tạo điều kiện cho việc đánh người.

Những hành vi này có thể được xem xét là hành vi giúp sức trong đồng phạm nếu có đủ căn cứ theo quy định của Bộ luật Hình sự.

3.3. Quay video, phát trực tiếp để kích động

Trong một số vụ việc, có người cố ý quay video, phát trực tiếp hoặc liên tục hò hét nhằm cổ vũ, khích lệ người khác tiếp tục hành hung nạn nhân.

Việc quay video hoặc phát trực tiếp tự thân không mặc nhiên làm phát sinh trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm. Tuy nhiên, nếu hành vi này gắn liền với việc kích động, cổ vũ hoặc tạo điều kiện tinh thần để hành vi phạm tội tiếp tục diễn ra thì cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét toàn diện các tình tiết của vụ việc để đánh giá trách nhiệm pháp lý của từng người.

4. Trách nhiệm pháp lý của người cổ vũ, kích động đánh nhau

4.1. Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu có đủ căn cứ xác định người cổ vũ hoặc kích động là đồng phạm theo Điều 17 Bộ luật Hình sự thì người này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cùng tội danh với người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội.

Khi quyết định hình phạt, Tòa án sẽ xem xét tính chất của hành vi, mức độ tham gia, vai trò của từng người trong vụ án và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

4.2. Không phải mọi người có mặt tại hiện trường đều là đồng phạm

Việc có mặt tại nơi xảy ra vụ việc hoặc chứng kiến người khác đánh nhau không đồng nghĩa với việc người đó là đồng phạm.

Cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh được người bị xem xét đã có lỗi cố ý, có hành vi tham gia vào quá trình thực hiện tội phạm và đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của đồng phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.

5. Cần làm gì khi bị cho rằng đã cổ vũ hoặc kích động người khác đánh nhau?

Nếu bị mời làm việc hoặc bị xác định là người có liên quan trong vụ việc đánh nhau, cá nhân cần hợp tác với cơ quan có thẩm quyền, trình bày trung thực toàn bộ diễn biến sự việc và cung cấp các tài liệu, chứng cứ có liên quan.

Người bị xem xét trách nhiệm cũng cần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, không nên tự ý xóa dữ liệu, chỉnh sửa video, tác động đến nhân chứng hoặc có hành vi cản trở hoạt động điều tra.

Trong trường hợp vụ việc có dấu hiệu bị truy cứu trách nhiệm hình sự, việc tham khảo ý kiến luật sư ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp trong suốt quá trình giải quyết vụ án.

6. Vai trò của luật sư trong các vụ việc liên quan đến đồng phạm

Các vụ án có dấu hiệu đồng phạm thường có tính chất phức tạp vì việc xác định trách nhiệm hình sự không chỉ dựa vào hậu quả xảy ra mà còn phải làm rõ ý chí chủ quan, vai trò, mức độ tham gia và mối quan hệ giữa hành vi của từng người với việc thực hiện tội phạm. Đối với các trường hợp bị cho rằng có hành vi cổ vũ, kích động hoặc giúp sức cho người khác đánh nhau, việc đánh giá chứng cứ cần được thực hiện khách quan, toàn diện và đúng quy định của pháp luật để tránh trường hợp quy kết trách nhiệm không có căn cứ.

Luật sư sẽ hỗ trợ người bị tố giác, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc người bị hại phân tích toàn bộ diễn biến vụ việc trên cơ sở Điều 17 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017), Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 cùng các văn bản pháp luật có liên quan. Trên cơ sở đó, luật sư sẽ đánh giá liệu hành vi cổ vũ, kích động hoặc hỗ trợ có thực sự đáp ứng các dấu hiệu của đồng phạm hay không; xác định vai trò của từng cá nhân trong vụ án; rà soát tính hợp pháp của các tài liệu, chứng cứ và bảo đảm các quyền tố tụng của khách hàng được thực hiện đầy đủ theo quy định.

Trong trường hợp tham gia bào chữa cho người bị buộc tội, luật sư sẽ nghiên cứu hồ sơ vụ án, tham gia hỏi cung, tham gia các hoạt động điều tra theo quy định, thu thập tài liệu, chứng cứ gỡ tội, phân tích các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và đưa ra quan điểm pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ. Đối với người bị hại, luật sư sẽ hỗ trợ thu thập chứng cứ, bảo vệ quyền yêu cầu xử lý người vi phạm, yêu cầu bồi thường thiệt hại và tham gia tố tụng để bảo đảm quyền lợi hợp pháp được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Việc có luật sư đồng hành ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp các bên hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, hạn chế những sai sót trong quá trình làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng, đồng thời góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án được thực hiện khách quan, đúng trình tự và đúng quy định của pháp luật hiện hành.

_________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đoàn Ngọc Khánh; Ngày viết: 03/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn