Bị công an mời làm việc trong vụ án hình sự: nên làm gì?

Khi nhận được giấy mời hoặc yêu cầu làm việc với cơ quan công an trong vụ án hình sự, nhiều người thường hoang mang hoặc chủ quan, dẫn đến những sai sót đáng tiếc ngay từ buổi làm việc đầu tiên. Thực tế, việc “mời làm việc” tuy không đồng nghĩa với bị bắt hay bị khởi tố nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu không hiểu đúng và ứng xử phù hợp. Vì vậy, nắm rõ bản chất của việc mời làm việc, quyền và nghĩa vụ của mình, cũng như biết khi nào cần sự hỗ trợ của luật sư hình sự, là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

1. Mời làm việc có nghĩa là gì? (hiểu đúng để tránh rủi ro)

“Mời làm việc” không đồng nghĩa với việc đã bị bắt hay bị khởi tố, nhưng trong thực tế đây vẫn là hoạt động tố tụng hình sự tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Cần phân biệt rõ giữa “mời làm việc” và “triệu tập”: mời làm việc về hình thức không mang tính cưỡng chế, trong khi triệu tập là yêu cầu tố tụng bắt buộc phải chấp hành. Tuy nhiên, dù là mời hay triệu tập, người được yêu cầu làm việc vẫn có thể tham gia tố tụng với nhiều tư cách khác nhau như người làm chứng, người bị tố giác, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, thậm chí là người có dấu hiệu bị buộc tội. Việc không xác định rõ tư cách pháp lý ngay từ đầu dễ dẫn đến tình trạng khai báo bất lợi, ký biên bản không đúng nội dung hoặc vô tình tự đặt mình vào vị thế bất lợi trong quá trình điều tra. Do đó, hiểu đúng bản chất của việc “mời làm việc” là bước đầu tiên và quan trọng để phòng ngừa rủi ro pháp lý về sau.

2. Cần chuẩn bị gì trước khi làm việc với công an?

Trước khi làm việc với cơ quan công an trong vụ án hình sự, người được mời cần chuẩn bị đầy đủ cả về tâm lý lẫn giấy tờ cần thiết để tránh bị động. Trước hết, cần giữ thái độ bình tĩnh, hợp tác đúng mực, không hoang mang hay suy đoán tiêu cực về trách nhiệm của mình, đồng thời mang theo giấy tờ tùy thân và các tài liệu liên quan trực tiếp đến nội dung làm việc (nếu có). Một vấn đề quan trọng thường bị bỏ qua là việc có nên đi làm việc một mình hay có luật sư đi cùng; trên thực tế, pháp luật không cấm mời luật sư ngay từ giai đoạn này, và sự tham gia của luật sư giúp người được mời hiểu rõ tư cách pháp lý, phạm vi làm việc, cũng như cách trình bày lời khai phù hợp. Việc tham vấn luật sư hình sự trước buổi làm việc đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi luật sư sẽ đánh giá rủi ro pháp lý, hướng dẫn cách ứng xử và phòng ngừa những sai sót có thể gây bất lợi lâu dài trong quá trình giải quyết vụ án.

3. Khi làm việc – nên làm gì và không nên làm gì?

Những việc nên làm: khi làm việc với cơ quan công an, người được mời cần chủ động yêu cầu làm rõ tư cách tham gia tố tụng của mình và đề nghị ghi nhận đúng tư cách đó trong biên bản làm việc. Trong quá trình trao đổi, chỉ nên trình bày những gì mình trực tiếp biết hoặc chứng kiến, trả lời đúng trọng tâm câu hỏi, tránh suy đoán, diễn giải chủ quan hoặc cung cấp thông tin không chắc chắn. Trước khi ký bất kỳ biên bản nào, cần đọc kỹ toàn bộ nội dung, đối chiếu với lời khai thực tế của mình; nếu phát hiện sai sót, có quyền yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc ghi rõ ý kiến của mình vào biên bản để bảo đảm tính chính xác và khách quan.

Những việc không nên làm: tuyệt đối không ký biên bản một cách vội vàng khi chưa đọc kỹ hoặc khi nội dung không phản ánh đúng lời trình bày của mình. Không tự ý nhận hành vi, thừa nhận trách nhiệm hình sự khi chưa có sự tư vấn của luật sư, đặc biệt trong các tình huống bị hỏi dồn hoặc gây áp lực tâm lý. Ngoài ra, không giao nộp tài sản, điện thoại, tài liệu hoặc chấp nhận các yêu cầu hạn chế quyền cá nhân nếu không có quyết định hợp pháp bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền, bởi những hành vi này có thể gây bất lợi nghiêm trọng về sau.

4. Quyền của người bị mời làm việc trong vụ án hình sự

Người bị mời làm việc trong vụ án hình sự có đầy đủ các quyền tố tụng theo quy định của bộ luật tố tụng hình sự nhằm bảo đảm việc làm việc diễn ra khách quan, đúng pháp luật. Trước hết, họ có quyền được biết rõ lý do, nội dung và phạm vi làm việc, cũng như tư cách tham gia tố tụng của mình trong vụ án. Người được mời cũng có quyền mời luật sư tham gia để tư vấn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp ngay từ giai đoạn đầu, không phụ thuộc vào việc đã bị khởi tố hay chưa. Đồng thời, pháp luật bảo đảm quyền không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận tội. Trường hợp phát hiện cơ quan tiến hành tố tụng có hành vi vi phạm trình tự, thủ tục hoặc xâm phạm quyền hợp pháp của mình, người bị mời làm việc có quyền khiếu nại theo đúng trình tự luật định.

5. Khi nào cần luật sư hình sự ngay lập tức?

Luật sư hình sự cần được mời tham gia ngay khi buổi làm việc với cơ quan công an xuất hiện các dấu hiệu rủi ro pháp lý, như việc bị hỏi dồn, hỏi lặp lại nhiều lần cùng một nội dung hoặc bị yêu cầu làm việc nhiều buổi liên tiếp. Đặc biệt, khi nội dung trao đổi không còn dừng ở việc xác minh thông tin mà đã có dấu hiệu buộc tội, quy kết trách nhiệm hình sự, hoặc khi biên bản làm việc ghi nhận những lời khai có thể gây bất lợi cho người được mời, thì sự tham gia của luật sư là hết sức cần thiết. Trong trường hợp có nguy cơ bị khởi tố, tạm giữ hoặc áp dụng các biện pháp tố tụng khác, luật sư sẽ kịp thời tư vấn, giám sát trình tự làm việc và đưa ra các kiến nghị bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. Thực tế cho thấy, luật sư tham gia càng sớm thì khả năng kiểm soát rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi của thân chủ càng hiệu quả.

__________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Đức Vượng; Ngày viết: 15/12/2025)

_____________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn