Ly hôn có yếu tố nước ngoài: Thẩm quyền, hồ sơ và thủ tục cần biết?

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, các cuộc hôn nhân có yếu tố nước ngoài ngày càng trở nên phổ biến, kéo theo nhu cầu giải quyết ly hôn cũng gia tăng. So với ly hôn trong nước, thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài thường phức tạp hơn do liên quan đến việc xác định thẩm quyền của Tòa án, chuẩn bị hồ sơ và thủ tục cần biết. Dựa theo nhu cầu của thị trường, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ cung cấp kiến thức về việc ly hôn có yếu tố nước ngoài: Thẩm quyền, hồ sơ và thủ tục cần biết?

1. Thế nào là ly hôn có yếu tố nước ngoài?

Căn cứ khoản 2 Điều 464 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khoản 25 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, một vụ việc ly hôn khi có một trong các căn cứ sau thì được gọi là “ly hôn có yếu tố nước ngoài”:

- Vụ việc có ít nhất một bên tham gia là cá nhân nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

- Việc xác lập, thay đổi, thực hiện, chấm dứt quan hệ hôn nhân theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài.

- Tài sản liên quan đến quan hệ hôn nhân ở nước ngoài.

Đồng thời cũng quy định về phương thức giải quyết đối với hình thức ly hôn có yếu tố nước ngoài theo pháp luật của quốc gia khác trong những trường hợp sau:

- Giải quyết theo pháp luật của nước thường trú chung của vợ chồng khi đôi bên là công dân Việt Nam nhưng không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn;

- Trường hợp cả hai không có nơi thường trú chung, thủ tục ly hôn được giải quyết theo pháp luật Việt Nam;

- Trường hợp vợ chồng có bất động sản chung tại nước ngoài, việc giải quyết tài sản này sẽ tuân theo quy định hiện hành của nước nơi có bất động sản đó

Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể sẽ có những phương án giải quyết khác nhau. Có thể thấy rằng, pháp luật Việt Nam tôn trọng việc giải quyết thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài tuân theo các quy định pháp lý của các quốc gia khác.

2. Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

- Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trường hợp giải quyết việc ly hôn mà một bên đương sự là người nước ngoài thì thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết.

- Trong trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 4 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu việc ly hôn diễn ra với công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam thì thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp huyện.

- Theo Điều 39 Bộ Luật Tố tụng Dân sự 2015 về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ thì thẩm quyền giải quyết các vụ việc ly hôn với người nước ngoài thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi mà bị đơn cư trú và làm việc. Nếu công dân Việt Nam sinh sống tại nước ngoài thì việc ly hôn sẽ được giải quyết theo pháp luật nơi cư trú chung của vợ chồng, hoặc nếu vợ chồng không có nơi cư trú chung thì sẽ giải quyết theo pháp luật Việt Nam.

3. Hồ sơ và thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài

3.1. Đối với Ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài

Hồ sơ gồm:

- Đơn khởi kiện ly hôn đơn phương;

- Bản chính Giấy đăng ký kết hôn;

- Bản sao chứng thực Sổ hộ khẩu;

- Bản sao chứng thực Chứng minh thư nhân dân/thẻ căn cước công dân/hộ chiếu của vợ và chồng;

- Bản sao chứng thực Giấy khai sinh của con;

- Tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản yêu cầu phân chia như: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe…

Trình tự như sau:

- Bước 1: Người khởi kiện là chồng hoặc vợ nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin ly hôn đơn phương tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú, làm việc.

- Bước 2: Tòa án sẽ kiểm tra đơn khởi kiện và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho người nộp đơn trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn khởi kiện cùng hồ sơ hợp lệ.

- Bước 3: Căn cứ thông báo của Tòa án, đương sự nộp tiền tạm ứng án phí tại Chi cục thi hành án dân sự cấp tỉnh và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án.

- Bước 4: Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục ly hôn đơn phương và ra Bản án hoặc Quyết định có hiệu lực của Tòa án.

3.2. Đối với Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài

Hồ sơ gồm:

- Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn;

- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;

- Bản sao chứng thực Giấy khai sinh các con;

- Bản sao chứng thực Chứng minh thư nhân dân/căn cước công dân/hộ chiếu của vợ và chồng;

- Bản sao chứng thực Sổ hộ khẩu;

- Các tài liệu, chứng cứ khác kèm theo: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; giấy chứng nhận đăng ký xe,…

Trình tự như sau:

- Bước 1: Đương sự nộp hồ sơ tại TAND cấp tỉnh nơi vợ, chồng thường trú.

- Bước 2: Nếu hồ sơ hợp lệ và đúng thẩm quyền, Tòa án thụ lý đơn và ra thông báo cho đương sự nộp tiền tạm ứng án phí.

- Bước 3: Đương sự nộp án phí cùng biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án.

- Bước 4: Tòa án triệu tập các đương sự và tiến hành thủ tục theo quy định pháp luật.

Trường hợp đương sự vắng mặt tại phiên tòa thì giải quyết theo quy định tại Điều 228 BLTTDS 2015 như sau:

“Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án trong các trường hợp sau đây:

1. Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người đại diện của họ vắng mặt tại phiên tòa có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt.

2. Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa nhưng có người đại diện tham gia phiên tòa.

3. Các trường hợp quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều 227 của Bộ luật này.”

Trong trường hợp đương sự ở nước ngoài thì Tòa án sẽ ủy thác tư pháp cho cơ quan lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án ở nước ngoài để tiến hành việc liên quan đến tố tụng dân sự ở nước ngoài.

4. Thời gian giải quyết thủ tục hôn hôn có yếu tố nước ngoài

Thời gian để giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, vì vậy việc xác định cụ thể một khoảng thời gian là vô cùng khó khăn. Dựa trên kinh nghiệm hành nghề lâu năm trong lĩnh vực hôn nhân gia đình cũng như trình tự thủ tục tố tụng tại tòa, Công ty Luật HTC Việt Nam xin đưa ra những khoảng thời gian như sau:

- Thời gian ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài: Khoảng từ 1- 4 tháng;

- Thời gian ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài: Cấp sơ thẩm khoảng từ 4 - 6 tháng (nếu vắng mặt bị đơn, có tranh chấp tài sản,... thì có thể kéo dài hơn). Cấp phúc thẩm từ 3 - 4 tháng (nếu như có kháng cáo);

- Trường hợp ly hôn vắng mặt thì thời gian khoảng tư 12 - 24 tháng

5. Vai trò của Luật sư tư vấn trong giải quyết vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài

Việc có Luật sư tư vấn và đồng hành ngay từ giai đoạn đầu ly hôn sẽ giúp đương sự lựa chọn đúng phương án pháp lý, hạn chế sai sót về thủ tục và bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Một trong những vai trò quan trọng của Luật sư là đánh giá chính xác vụ việc có thuộc trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài hay không, từ đó xác định cơ quan có thẩm quyền giải quyết và quy định pháp luật được áp dụng. Mỗi trường hợp như ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa hai người nước ngoài cư trú tại Việt Nam hoặc giữa công dân Việt Nam đang sinh sống ở các quốc gia khác nhau đều có những đặc điểm pháp lý riêng. Luật sư sẽ tư vấn cho khách hàng về điều kiện khởi kiện, hồ sơ cần chuẩn bị, các giấy tờ phải dịch thuật, công chứng, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo đúng quy định để hồ sơ được Tòa án tiếp nhận và giải quyết thuận lợi.

Bên cạnh việc hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, Luật sư còn hỗ trợ khách hàng thu thập chứng cứ, xác minh thông tin về nơi cư trú của bị đơn ở nước ngoài, chuẩn bị các tài liệu chứng minh quan hệ hôn nhân, tài sản chung, quyền nuôi con và các vấn đề khác có liên quan. Đối với nhiều trường hợp một bên không hợp tác, mất liên lạc hoặc đang sinh sống ở quốc gia khác, Luật sư sẽ tư vấn phương án xử lý phù hợp theo quy định của pháp luật tố tụng, góp phần hạn chế việc vụ án bị kéo dài do thiếu tài liệu hoặc không thực hiện đúng trình tự, thủ tục.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Luật sư còn đóng vai trò là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hoặc đại diện theo ủy quyền của khách hàng trước Tòa án. Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài, Luật sư sẽ xây dựng phương án bảo vệ phù hợp, chuẩn bị các lập luận pháp lý và chứng cứ cần thiết để bảo vệ quyền lợi của khách hàng đối với các vấn đề như chấm dứt quan hệ hôn nhân, quyền trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng, phân chia tài sản chung hoặc xác định nghĩa vụ tài chính của các bên. Đồng thời, Luật sư cũng hỗ trợ khách hàng làm việc với các cơ quan có thẩm quyền trong và ngoài nước khi cần thiết, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc và giảm thiểu những rủi ro phát sinh.

Ngoài việc tham gia trong quá trình tố tụng, Luật sư còn tư vấn các vấn đề pháp lý sau khi bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực, như thủ tục ghi chú ly hôn, công nhận và cho thi hành bản án của Tòa án nước ngoài tại Việt Nam hoặc ngược lại khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Đối với các trường hợp có tài sản ở nước ngoài hoặc phát sinh tranh chấp liên quan đến việc thi hành bản án, sự hỗ trợ của Luật sư sẽ giúp khách hàng có định hướng xử lý phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong từng giai đoạn của vụ việc.

Có thể thấy, ly hôn có yếu tố nước ngoài không chỉ là thủ tục chấm dứt quan hệ hôn nhân mà còn liên quan đến nhiều vấn đề pháp lý phức tạp đòi hỏi sự am hiểu chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn. Việc sử dụng dịch vụ tư vấn của Luật sư ngay từ khi phát sinh nhu cầu ly hôn sẽ giúp khách hàng chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, lựa chọn đúng phương án giải quyết, tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế tối đa những rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc.

Trên đây là bài viết của chúng tôi về thủ tục hôn có yếu tố nước ngoài. Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam vui mừng đồng hành cùng khách hàng trong việc giải quyết mọi vấn đề pháp lý. Hãy liên hệ với chúng tôi để được sử dụng dịch vụ tư vấn tốt nhất.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Mai Ninh; Ngày viết: 5/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: P401, Tầng 4, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn