Di chúc lập khi người để lại di sản đang bệnh nặng: Có bị vô hiệu không?

1. Người lập di chúc bệnh nặng có còn đủ điều kiện về năng lực không?

Theo Bộ luật Dân sự, điều kiện quan trọng nhất để di chúc có hiệu lực là người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép. Việc đang mắc bệnh nặng, điều trị nội trú hoặc sức khỏe suy giảm không đồng nghĩa với việc mất năng lực hành vi dân sự hay không còn khả năng nhận thức, làm chủ hành vi.

Trong thực tiễn xét xử, tòa án không chỉ căn cứ vào tình trạng bệnh lý, mà còn đánh giá tổng thể các tài liệu y tế, diễn biến sức khỏe, lời khai của người làm chứng và hoàn cảnh lập di chúc. Nếu có căn cứ cho thấy tại thời điểm lập di chúc, người để lại di sản vẫn nhận thức rõ tài sản của mình, hiểu được nội dung phân chia và thể hiện ý chí một cách tự nguyện, thì di chúc vẫn được công nhận hợp pháp, dù người đó đang bệnh nặng hoặc cận kề thời điểm qua đời.

2. Những rủi ro khiến di chúc dễ bị tuyên vô hiệu

Di chúc lập trong thời gian người để lại di sản bệnh nặng thường tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt khi không có biện pháp bảo đảm về chứng cứ. Trên thực tế, di chúc dễ bị tuyên vô hiệu nếu không chứng minh được trạng thái minh mẫn tại thời điểm lập, hoặc có dấu hiệu cho thấy người lập di chúc bị tác động từ người hưởng di sản.

Một rủi ro phổ biến khác nằm ở hình thức di chúc. Di chúc viết tay, không có người làm chứng, không được công chứng hoặc chứng thực trong bối cảnh sức khỏe suy yếu thường là đối tượng bị tranh chấp gay gắt. Trong những trường hợp này, chỉ cần có mâu thuẫn giữa các lời khai hoặc thiếu hồ sơ y tế thể hiện tình trạng nhận thức, tòa án có thể đánh giá di chúc không đáp ứng đủ điều kiện về ý chí tự nguyện, từ đó tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần.

3. Vai trò luật sư trong việc bảo vệ hoặc bác bỏ hiệu lực di chúc

Khi xảy ra tranh chấp, luật sư đóng vai trò then chốt trong việc xác định hướng bảo vệ quyền lợi cho thân chủ, dù là người hưởng di sản theo di chúc hay người yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu. Việc phân tích thời điểm lập di chúc, thu thập hồ sơ bệnh án, lời khai của nhân chứng, cũng như đánh giá trình tự, thủ tục lập di chúc là cơ sở quan trọng để xây dựng lập luận pháp lý chặt chẽ.

Ở chiều ngược lại, luật sư cũng có thể chỉ ra các dấu hiệu vi phạm điều kiện có hiệu lực của di chúc, như việc lập di chúc trong tình trạng không làm chủ hành vi, bị chi phối hoặc không tuân thủ đúng hình thức pháp luật quy định. Trong nhiều vụ việc, cách tiếp cận chuyên nghiệp và đầy đủ chứng cứ của luật sư giúp tòa án có cái nhìn khách quan hơn, qua đó bảo đảm việc phân chia di sản phù hợp với ý chí thực sự của người đã khuất và đúng quy định pháp luật.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Văn Tuấn; Ngày viết: 20/12/2025)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn