Ly hôn khi vợ/chồng ở nước ngoài: Thủ tục và cách rút ngắn thời gian

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, ngày càng nhiều trường hợp vợ hoặc chồng đang sinh sống, làm việc hoặc định cư ở nước ngoài. Khi hôn nhân không thể tiếp tục, việc ly hôn trong trường hợp một bên ở nước ngoài thường gặp nhiều khó khăn hơn so với các vụ việc trong nước do liên quan đến yếu tố nước ngoài, thủ tục ủy thác tư pháp, tống đạt văn bản tố tụng và xác minh thông tin của đương sự. Chính vì vậy, nhiều người băn khoăn liệu việc ly hôn có kéo dài nhiều năm hay không và có cách nào để rút ngắn thời gian giải quyết.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, ly hôn có yếu tố nước ngoài được giải quyết theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, xác định đúng thẩm quyền của Tòa án và phối hợp tốt trong quá trình giải quyết vụ việc sẽ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết.

1. Ly hôn khi vợ hoặc chồng ở nước ngoài là vụ việc có yếu tố nước ngoài

1.1. Thế nào là ly hôn có yếu tố nước ngoài?

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, ly hôn có yếu tố nước ngoài là trường hợp quan hệ hôn nhân có liên quan đến yếu tố nước ngoài, chẳng hạn một bên là người nước ngoài, một bên là công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài hoặc cả hai đều là công dân Việt Nam nhưng một bên đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài tại thời điểm yêu cầu ly hôn.

Đây là loại vụ việc có thủ tục tố tụng riêng và thường phức tạp hơn so với các vụ án ly hôn thông thường.

1.2. Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, trừ một số trường hợp đặc biệt thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện theo quy định của pháp luật.

Việc xác định đúng thẩm quyền ngay từ đầu sẽ giúp tránh tình trạng hồ sơ bị trả lại hoặc phải chuyển sang Tòa án khác, làm kéo dài thời gian giải quyết.

1.3. Ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương có gì khác nhau?

Nếu cả hai vợ chồng đều thống nhất về việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, con chung và tài sản chung thì có thể yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.

Ngược lại, nếu chỉ một bên yêu cầu ly hôn hoặc các bên còn tranh chấp về con chung, tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính thì vụ việc sẽ được giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương và thời gian giải quyết thường kéo dài hơn.

2. Hồ sơ ly hôn khi một bên ở nước ngoài gồm những gì?

2.1. Đơn yêu cầu hoặc đơn khởi kiện ly hôn

Tùy từng trường hợp là thuận tình hay đơn phương ly hôn mà người yêu cầu cần chuẩn bị đơn theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Đơn cần ghi đầy đủ thông tin của các bên, yêu cầu về quan hệ hôn nhân, con chung, tài sản chung và các nội dung liên quan khác.

2.2. Giấy tờ nhân thân và tài liệu về hôn nhân

Thông thường, hồ sơ sẽ bao gồm bản chính Giấy chứng nhận kết hôn hoặc tài liệu thay thế theo quy định nếu bị mất, giấy tờ tùy thân của các bên, giấy khai sinh của con chung (nếu có) và các tài liệu liên quan đến tài sản, nghĩa vụ tài chính khi có yêu cầu giải quyết.

Đối với giấy tờ được cấp ở nước ngoài, việc hợp pháp hóa lãnh sự, chứng nhận lãnh sự hoặc dịch thuật công chứng sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế có liên quan, tùy từng trường hợp cụ thể.

2.3. Tài liệu chứng minh nơi cư trú của người ở nước ngoài

Đây là một trong những tài liệu quan trọng để Tòa án thực hiện việc tống đạt, thông báo hoặc tiến hành các thủ tục tố tụng theo quy định.

Nếu không xác định được địa chỉ của người đang ở nước ngoài, thời gian giải quyết vụ việc có thể bị kéo dài do phải thực hiện các thủ tục xác minh theo quy định.

3. Vì sao thời gian giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài thường kéo dài?

3.1. Phải thực hiện thủ tục tống đạt hoặc ủy thác tư pháp

Trong nhiều trường hợp, Tòa án phải thực hiện việc tống đạt văn bản tố tụng hoặc ủy thác tư pháp ra nước ngoài theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến thời gian giải quyết kéo dài hơn so với các vụ án trong nước.

3.2. Khó xác minh thông tin của đương sự

Nếu địa chỉ cư trú ở nước ngoài không rõ ràng hoặc người ở nước ngoài thường xuyên thay đổi nơi cư trú thì quá trình xác minh và liên hệ sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải quyết của Tòa án.

3.3. Phát sinh tranh chấp về con chung hoặc tài sản

Nếu các bên còn tranh chấp về quyền nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản hoặc tài sản đang ở nước ngoài thì vụ việc sẽ phức tạp hơn và cần thêm thời gian để xem xét, thu thập tài liệu, chứng cứ.

4. Làm thế nào để rút ngắn thời gian giải quyết ly hôn?

4.1. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu

Hồ sơ đầy đủ, chính xác sẽ giúp Tòa án nhanh chóng xem xét việc thụ lý và hạn chế yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp tiết kiệm thời gian trong quá trình giải quyết.

4.2. Cung cấp chính xác địa chỉ của người ở nước ngoài

Việc cung cấp đầy đủ địa chỉ cư trú, địa chỉ làm việc hoặc thông tin liên hệ của người đang ở nước ngoài sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tống đạt văn bản tố tụng theo quy định.

Nếu địa chỉ không chính xác hoặc không còn giá trị, thời gian giải quyết có thể bị kéo dài đáng kể.

4.3. Chủ động thống nhất các nội dung tranh chấp

Nếu các bên có thể thống nhất về việc ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng và phân chia tài sản thì việc giải quyết thường thuận lợi hơn so với trường hợp phát sinh nhiều tranh chấp.

Việc trao đổi và thống nhất trước các nội dung này sẽ góp phần rút ngắn thời gian tố tụng.

5. Người ở nước ngoài có bắt buộc phải về Việt Nam để ly hôn không?

5.1. Không phải mọi trường hợp đều phải trực tiếp có mặt

Pháp luật không quy định trong mọi trường hợp người đang ở nước ngoài bắt buộc phải về Việt Nam để tham gia giải quyết ly hôn.

Tùy từng vụ việc cụ thể và căn cứ vào quy định của pháp luật tố tụng dân sự, đương sự có thể thực hiện một số quyền tố tụng thông qua người đại diện theo ủy quyền (đối với phạm vi pháp luật cho phép), gửi ý kiến bằng văn bản hoặc thực hiện các thủ tục khác theo yêu cầu của Tòa án.

5.2. Cần thực hiện đúng quy định về giấy tờ được lập ở nước ngoài

Đối với văn bản ủy quyền hoặc các giấy tờ được lập tại nước ngoài để sử dụng tại Việt Nam, người thực hiện cần lưu ý các quy định về công chứng, chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự hoặc trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế hoặc quy định của pháp luật Việt Nam.

Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế việc hồ sơ phải bổ sung nhiều lần.

5.3. Tuân thủ đầy đủ yêu cầu của Tòa án

Trong quá trình giải quyết vụ việc, các bên cần phối hợp cung cấp tài liệu, chứng cứ và thực hiện các yêu cầu hợp pháp của Tòa án đúng thời hạn để tránh làm ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết.

6. Vai trò của luật sư trong vụ việc ly hôn khi một bên ở nước ngoài

Đối với các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài, việc xác định đúng thẩm quyền của Tòa án, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đúng các quy định về tố tụng có ý nghĩa rất quan trọng. Chỉ cần thiếu một số tài liệu hoặc xác định không chính xác địa chỉ của người đang ở nước ngoài, hồ sơ có thể phải sửa đổi, bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết do phải thực hiện các thủ tục xác minh, tống đạt hoặc ủy thác tư pháp.

Luật sư sẽ hỗ trợ khách hàng đánh giá toàn bộ vụ việc để xác định đúng hình thức ly hôn, xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết, tư vấn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Đồng thời, luật sư hướng dẫn khách hàng xử lý các giấy tờ được lập ở nước ngoài, tư vấn về việc hợp pháp hóa lãnh sự, chứng nhận lãnh sự, dịch thuật công chứng hoặc các trường hợp được miễn thực hiện các thủ tục này theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế có liên quan.

Ngoài ra, luật sư còn hỗ trợ xây dựng phương án giải quyết đối với các vấn đề về quyền nuôi con, cấp dưỡng, phân chia tài sản, xác định nghĩa vụ tài chính của các bên và thu thập, sắp xếp tài liệu chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng. Trong quá trình Tòa án giải quyết vụ việc, luật sư có thể đại diện hoặc tham gia tố tụng trong phạm vi pháp luật cho phép, theo dõi tiến độ giải quyết, làm việc với các cơ quan có thẩm quyền và kịp thời tư vấn phương án xử lý khi phát sinh các vấn đề liên quan đến yếu tố nước ngoài, góp phần hạn chế sai sót về thủ tục và rút ngắn thời gian giải quyết trong khả năng mà pháp luật cho phép.

Kết luận

Ly hôn khi vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài là vụ việc có yếu tố nước ngoài nên thường có thủ tục phức tạp hơn so với ly hôn trong nước. Tuy nhiên, nếu xác định đúng thẩm quyền của Tòa án, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, cung cấp chính xác thông tin của người đang ở nước ngoài và có sự hỗ trợ của luật sư ngay từ đầu, quá trình giải quyết có thể diễn ra thuận lợi hơn và hạn chế được những vướng mắc không cần thiết. Việc tuân thủ đúng quy định của pháp luật hiện hành sẽ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời giúp việc giải quyết ly hôn được thực hiện hiệu quả và đúng trình tự tố tụng.

_________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đoàn Ngọc Khánh; Ngày viết: 06/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: P401, Tầng 4,Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn