Giấy viết tay thỏa thuận chia tài sản có giá trị pháp lý khi ly hôn không?

Trong quá trình hôn nhân hoặc khi chuẩn bị ly hôn, nhiều cặp vợ chồng lựa chọn lập giấy viết tay để thỏa thuận việc chia tài sản. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết loại văn bản này có giá trị pháp lý đến đâu và khi xảy ra tranh chấp liệu tòa án có công nhận hay không. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ căn cứ pháp luật và cách xử lý trong từng trường hợp.

1. Tài sản chung của vợ chồng được xác định như thế nào?

1.1. Tài sản hình thành sau hôn nhân

Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: Tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và những thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân.

Như vậy, mọi tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân đều mặc nhiên được xem là tài sản chung, không phụ thuộc vào việc tài sản đứng tên ai.

1.2. Tài sản đứng tên một người vẫn có thể là tài sản chung

Ngay cả khi tài sản chỉ đứng tên vợ hoặc chồng, tài sản đó vẫn được xác định là tài sản chung nếu được tạo lập trong hôn nhân, trừ trường hợp chứng minh được là tài sản riêng theo Điều 43 (tặng cho riêng, thừa kế riêng hoặc có thỏa thuận bằng văn bản).

2. Giấy viết tay thỏa thuận chia tài sản có hợp pháp không?

2.1. Điều kiện về hình thức

Điều 38 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nêu rõ:

“Thỏa thuận về chế độ tài sản phải được lập thành văn bản. Văn bản này có thể được công chứng theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc theo quy định của pháp luật.”

Điều này có nghĩa:

Thỏa thuận chia tài sản phải được lập thành văn bản, nhưng

Không bắt buộc phải công chứng, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành yêu cầu (nhà, đất…).

Vì vậy, giấy viết tay thỏa thuận chia tài sản hoàn toàn có thể có giá trị pháp lý nếu:

Hai bên tự nguyện;

Nội dung không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội;

Có chữ ký của cả hai vợ chồng.

2.2. Khi nào giấy viết tay không được công nhận?

Một thỏa thuận viết tay có thể bị vô hiệu trong các trường hợp:

Một bên bị ép buộc, lừa dối;

Người ký không có năng lực hành vi dân sự;

Tài sản bắt buộc phải công chứng theo pháp luật chuyên ngành nhưng không thực hiện (ví dụ: quyền sử dụng đất).

Khi đó, tòa án có quyền tuyên thỏa thuận vô hiệu và tiến hành chia tài sản theo nguyên tắc chung.

3. Vai trò của bản án ly hôn trong việc xác định hiệu lực thỏa thuận

Khi ly hôn, bạn cần xem lại bản án hoặc quyết định của tòa án để xác định:

3.1. Tòa án đã giải quyết tài sản

Nếu bản án ly hôn có nội dung phân chia tài sản thì:

Phán quyết đó có hiệu lực pháp luật;

Bên không thực hiện có thể bị cưỡng chế theo Luật Thi hành án dân sự (thời hiệu 5 năm).

Giấy viết tay trước đó chỉ được coi là tài liệu tham khảo, không thay thế được bản án.

3.2. Tòa án chưa giải quyết tài sản

Nếu bản án ly hôn không đề cập đến tài sản, bạn có quyền:

Khởi kiện vụ án dân sự riêng để yêu cầu chia tài sản chung sau ly hôn (Điều 59 Luật HN&GĐ).

Trong quá trình xét xử, tòa sẽ xem xét:

Giấy viết tay có hợp pháp hay không;

Tài sản có phải là tài sản chung;

Đóng góp của mỗi bên vào khối tài sản.

4. Làm gì khi chồng/vợ cũ không thực hiện thỏa thuận?

4.1. Yêu cầu thi hành án nếu đã có bản án phân chia tài sản

Trong trường hợp bản án ly hôn đã chia tài sản nhưng chồng/vợ cũ không thực hiện, bạn có thể:

Nộp đơn yêu cầu thi hành án tại Chi cục Thi hành án dân sự;

Đề nghị cưỡng chế nếu người phải thi hành án không tự nguyện.

4.2. Khởi kiện chia tài sản nếu chưa được giải quyết

Hồ sơ gồm:

Đơn khởi kiện;
Giấy tờ về tài sản (sổ đỏ, giấy đăng ký xe…);

Giấy thỏa thuận viết tay (nếu có);

Bản án ly hôn;

CMND/CCCD, hộ khẩu.

5. Nội dung cần có trong thỏa thuận chia tài sản để đảm bảo hiệu lực

Một thỏa thuận rõ ràng nên bao gồm:

Thông tin cá nhân của hai vợ chồng;

Danh mục tài sản chung và giá trị;

Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu;

Cách phân chia tài sản;

Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên;

Thời điểm và cách thức thực hiện nghĩa vụ;

Hiệu lực của thỏa thuận và điều khoản chấm dứt;

Cách thức giải quyết tranh chấp;

Điều khoản đảm bảo quyền lợi của con chung.

Giấy viết tay thỏa thuận chia tài sản vẫn có giá trị pháp lý khi ly hôn, nếu được lập đúng quy định, tự nguyện và không trái pháp luật. Tuy nhiên, đối với tài sản là nhà đất hoặc tài sản yêu cầu bắt buộc công chứng, việc chỉ lập giấy tay có thể dẫn đến rủi ro bị tòa tuyên vô hiệu.

Để đảm bảo quyền lợi khi ly hôn hoặc sau ly hôn, bạn nên:

Lưu giữ đầy đủ giấy tờ chứng minh tài sản;

Kiểm tra kỹ phán quyết của tòa án;

Nhờ luật sư hỗ trợ soạn thảo hoặc kiểm tra hiệu lực văn bản thỏa thuận.

______________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Hồng Anh ; Ngày viết: 04/12/2025)

___________________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn