Cấp dưỡng sau ly hôn: Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ

Cấp dưỡng sau ly hôn: quyền và nghĩa vụ của cha mẹ là vấn đề phát sinh trong hầu hết các vụ ly hôn có con chung nhưng không phải ai cũng hiểu đúng quy định của pháp luật. Ai có nghĩa vụ cấp dưỡng? Mức cấp dưỡng được xác định như thế nào? Có được yêu cầu thay đổi hoặc chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp lý quan trọng, tránh những tranh chấp không đáng có và bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích của con sau ly hôn.

1. Cấp dưỡng là gì?

Cấp dưỡng là việc một cá nhân đóng góp tiền hoặc tài sản để phục vụ các nhu cầu thiết yếu cho người không sống chung nhưng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc có nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng.

Việc cấp dưỡng được áp dụng đối với các trường hợp:

- Người dưới 18 tuổi.

- Người đủ 18 tuổi nhưng không thể lao động.

- Người không có đủ tài sản để nuôi chính mình.

2. Sau khi ly hôn, ai có nghĩa vụ cấp dưỡng?

Nghĩa vụ cấp dưỡng là việc một người có nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản khác để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình mà có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng trong trường hợp người đó là người chưa thành niên, người đã thành niên mà không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình hoặc người gặp khó khăn, túng thiếu theo quy định của Luật này.

Đây là định nghĩa được nêu tại khoản 24 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Theo đó, cấp dưỡng chỉ xảy ra khi có các điều kiện sau đây:

- Người được cấp dưỡng là người chưa thành niên, đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản tự nuôi mình hoặc người gặp khó khăn;

- Người cấp dưỡng và người được cấp dưỡng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng.

- Những người này không sống cùng nhau.

Do đó, khi ly hôn, những người sau đây sẽ xảy ra quan hệ cấp dưỡng:

- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con chưa thành niên, con thành niên không có tài sản tự nuôi mình, không có khả năng lao động có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Đặc biệt, dù cha, mẹ có bị hạn chế quyền với con chưa thành niên thì vẫn phải cấp dưỡng cho con (theo khoản 2 Điều 82 và khoản 3 Điều 87 Luật Hôn nhân và Gia đình).

- Vợ, chồng sau khi ly hôn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho đối phương nếu một bên khó khăn, túng quẫn, có yêu cầu cấp dưỡng và có lý do chính đáng (theo Điều 115 Luật Hôn nhân và Gia đình).

3. Mức cấp dưỡng tối thiểu cho con sau ly hôn là bao nhiêu?

Tại Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về mức cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn như sau:

- Mức cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn được thỏa thuận giữa người cấp dưỡng và người được cấp dưỡng/người giám hộ của người được cấp dưỡng dựa trên các nhu cầu thiết yếu của người nhận cấp dưỡng và khả năng thực tế, thu nhập của người cấp dưỡng.

- Trường hợp các bên không thể tự thỏa thuận được mức cấp dưỡng sau ly hôn thì có thể gửi yêu cầu giải quyết đến Tòa án.

Ngoài ra, cứ theo quy định tại Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP:

- Tiền cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn là tất cả các chi phí phục vụ cho mục đích nuôi dưỡng, chăm sóc, học tập của con.

- Nếu các bên không thể thỏa thuận về mức cấp dưỡng cho con, Tòa án sẽ căn cứ các yếu tố tương tự trường hợp các bên tự thỏa thuận để đưa ra quyết định về mức cấp dưỡng.

- Mức cấp dưỡng do Tòa án đưa ra sẽ cao hơn hoặc bằng ½ tháng lương tối thiểu vùng Tại nơi người cấp dưỡng cư trú cho mỗi tháng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

Cụ thể, mức cấp dưỡng tối thiểu cho con sau khi ly hôn được tính theo mức lương tối thiểu vùng (quy định tại Điều 3 Nghị định 74/2024/NĐ-CP)

Về phương thức cấp dưỡng, Điều 117 Luật này quy định, việc cấp dưỡng có thể thực hiện hàng tháng, hàng quý, nửa năm hoặc một lần. Các bên cũng có thể thỏa thuận về phương thức cấp dưỡng, nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Do đó, pháp luật không có quy định giới hạn mức cấp dưỡng là bao nhiêu mà hoàn toàn dựa vào thỏa thuận của các bên hoặc dựa vào thu nhập, điều kiện nhu cầu của các bên. Trong trường hợp người vợ và người chồng không thỏa thuận được với nhau về nghĩa vụ cấp dưỡng cho con thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Tòa án sẽ tuyên mức cấp dưỡng theo quy định của pháp luật và điều kiện thực tế của các bên.

4. Có được yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng không?

Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mức cấp dưỡng có thể được thay đổi khi có lý do chính đáng, căn cứ vào:

- Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

- Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Nếu không thỏa thuận được, một trong các bên có quyền yêu cầu Tòa án quyết định việc thay đổi mức cấp dưỡng.

5. Có được chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng không?

Theo Điều 118 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt trong các trường hợp sau:

- Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình;

-. Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi;

- Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng;

- Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết;

- Bên được cấp dưỡng sau khi ly hôn đã kết hôn;

- Trường hợp khác theo quy định của luật.

Lưu ý: Đối với con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động hoặc không có tài sản để tự nuôi mình, cha mẹ vẫn có thể phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

6. Luật sư có vai trò gì trong việc giải quyết cấp dưỡng sau ly hôn?

Sau khi ly hôn, tranh chấp về cấp dưỡng thường phát sinh liên quan đến mức cấp dưỡng, phương thức cấp dưỡng, thời gian thực hiện hoặc việc một bên không thực hiện nghĩa vụ. Sự hỗ trợ của luật sư sẽ giúp các bên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đặc biệt là quyền lợi của con.

Luật sư có thể hỗ trợ:

- Tư vấn quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

- Đánh giá mức cấp dưỡng phù hợp dựa trên thu nhập, khả năng tài chính của người có nghĩa vụ và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng.

- Soạn thảo hồ sơ, đơn yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.

- Thu thập và chuẩn bị chứng cứ chứng minh thu nhập, điều kiện kinh tế, nhu cầu cấp dưỡng hoặc các căn cứ pháp lý liên quan.

- Đại diện đàm phán, hòa giải nhằm giúp các bên đạt được thỏa thuận, hạn chế phát sinh tranh chấp kéo dài.

- Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại Tòa án, đặc biệt trong trường hợp có tranh chấp về nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc yêu cầu thi hành bản án, quyết định của Tòa án.

Kết luận:

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ cấp dưỡng sau ly hôn: quyền và nghĩa vụ của cha mẹ theo quy định của pháp luật, bao gồm đối tượng có nghĩa vụ cấp dưỡng, cách xác định mức cấp dưỡng, phương thức thực hiện, các trường hợp được yêu cầu thay đổi hoặc chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng cũng như những lưu ý pháp lý quan trọng. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp cha mẹ thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình mà còn bảo đảm tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của con sau ly hôn.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc cần hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến cấp dưỡng sau ly hôn, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẵn sàng tư vấn, đánh giá hồ sơ và đưa ra phương án pháp lý phù hợp nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Lê Trang Nhung; Ngày viết: 11/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn;https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn