Pháp lý về vật phẩm ảo trong game

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành game trực tuyến đã làm gia tăng giá trị và số lượng giao dịch đối với vật phẩm ảo trong game. Tuy nhiên, việc tạo lập, sử dụng và giao dịch các vật phẩm này phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành nhằm bảo đảm trật tự quản lý và hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh. Từ góc độ pháp lý, vật phẩm ảo đặt ra nhiều vấn đề đáng chú ý liên quan đến quyền sở hữu, hoạt động mua bán, chuyển nhượng và trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành game. Trong bài viết này, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành về vật phẩm ảo trong game và những vấn đề pháp lý doanh nghiệp cần lưu ý khi kinh doanh, phát hành trò chơi điện tử tại Việt Nam.

1. Quy định pháp luật vật phẩm ảo trong game

1.1 Thế nào là vật phẩm ảo trong game

Theo quy định tại khoản 39 Điều 3 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, vật phẩm ảo trong trò chơi điện tử trên mạng là hình ảnh đồ họa của các vật thể phi vật lý xuất hiện trong trò chơi, bao gồm nhưng không giới hạn ở đồ vật, nhân vật, công cụ, trang bị và các đối tượng khác được thiết kế theo những quy tắc nhất định. Các vật phẩm này do doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng thiết lập, khởi tạo và quản lý trong môi trường game.

Như vậy, theo quy định pháp luật hiện hành, vật phẩm ảo trong game được hiểu là các đối tượng tồn tại dưới dạng hình ảnh đồ họa trong môi trường trò chơi điện tử, được doanh nghiệp phát hành game tạo lập và vận hành theo cơ chế, quy tắc riêng của từng trò chơi. Đây là một bộ phận cấu thành của hệ sinh thái trò chơi điện tử trên mạng và thường được người chơi sử dụng để phục vụ các hoạt động trải nghiệm, tương tác hoặc nâng cao khả năng của nhân vật trong game.

1.2 Quy định về vật phẩm ảo, , đơn vị ảo, điểm thưởng

Điều 57 Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định cụ thể về việc khởi tạo, quản lý và sử dụng vật phẩm ảo, đơn vị ảo, điểm thưởng trong trò chơi điện tử trên mạng. Theo đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng chỉ được phép khởi tạo vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng theo đúng nội dung đã kê khai, báo cáo trong hồ sơ đề nghị cấp Quyết định phát hành trò chơi điện tử G1 trên mạng hoặc Giấy xác nhận thông báo phát hành trò chơi điện tử G2, G3, G4 trên mạng.

Người chơi được quyền sử dụng điểm thưởng hoặc đơn vị ảo có trong tài khoản trò chơi của mình để mua hoặc đổi lấy các vật phẩm ảo do chính doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng khởi tạo trong trò chơi đó. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm quản lý vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng theo đúng quy tắc trò chơi đã công bố, bảo đảm phù hợp với nội dung trò chơi đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và cấp phép. Pháp luật cũng nghiêm cấm việc gắn các chương trình khuyến mại có thưởng bằng tiền hoặc hiện vật thực tế bên ngoài trò chơi vào giao diện hoặc các tính năng của trò chơi điện tử trên mạng.

Bên cạnh đó, vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng chỉ được sử dụng trong phạm vi trò chơi điện tử trên mạng và đúng với mục đích mà doanh nghiệp đã báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước. Các đối tượng này không được phép quy đổi ngược lại thành tiền, thẻ trả trước dịch vụ viễn thông di động, thẻ ngân hàng, thẻ mua hàng, thẻ game, thẻ quà tặng hoặc bất kỳ hiện vật nào có giá trị giao dịch ngoài môi trường trò chơi điện tử trên mạng.

Đặc biệt, pháp luật hiện hành không cho phép người chơi thực hiện việc mua bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo hoặc điểm thưởng với nhau. Quy định này nhằm kiểm soát các hoạt động giao dịch phát sinh ngoài phạm vi trò chơi, hạn chế các rủi ro về tài sản, gian lận, cờ bạc trá hình và bảo đảm việc quản lý hoạt động trò chơi điện tử trên mạng được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

2. Giá trị pháp lý của vật phẩm ảo trong game

2.1 Vật phẩm ảo trong game có được công nhận là tài sản không?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 về tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể xác định vật phẩm ảo trong trò chơi điện tử là một loại tài sản độc lập.

Mặc dù nhiều vật phẩm ảo có thể được người chơi bỏ tiền thật để sở hữu hoặc có giá trị giao dịch lớn trên thực tế, nhưng xét dưới góc độ pháp lý, các vật phẩm này hiện chủ yếu được xem là dữ liệu được doanh nghiệp phát hành game tạo lập và quản lý trong môi trường trò chơi điện tử. Do đó, quyền của người chơi đối với vật phẩm ảo thường được xác định thông qua thỏa thuận sử dụng dịch vụ giữa người chơi và doanh nghiệp phát hành game.

2.2 Người chơi có quyền sở hữu đối với vật phẩm ảo trong game không?

Theo cơ chế vận hành của hầu hết các trò chơi điện tử hiện nay, vật phẩm ảo được doanh nghiệp phát hành game khởi tạo và quản lý trên hệ thống máy chủ của doanh nghiệp. Người chơi chỉ được quyền sử dụng các vật phẩm này theo điều khoản sử dụng dịch vụ và quy tắc trò chơi do doanh nghiệp ban hành.

Điều này đồng nghĩa với việc người chơi không đương nhiên có đầy đủ quyền của chủ sở hữu đối với vật phẩm ảo như đối với các loại tài sản thông thường. Phạm vi quyền của người chơi sẽ phụ thuộc vào nội dung thỏa thuận giữa các bên, cũng như các quy định pháp luật chuyên ngành về quản lý trò chơi điện tử trên mạng.

3. Người chơi trò chơi điện tử có được mua, bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo, điểm thưởng với nhau không?

Điều 57 Nghị định 147/2024/NĐ-CP đã đặt ra các nguyên tắc quản lý chặt chẽ đối với vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng trong trò chơi điện tử trên mạng. Theo đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng chỉ được phép khởi tạo các vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng đúng theo nội dung đã kê khai trong hồ sơ đề nghị cấp Quyết định phát hành trò chơi điện tử G1 trên mạng hoặc hồ sơ thông báo phát hành trò chơi điện tử G2, G3, G4 trên mạng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.

Đối với người chơi, pháp luật cho phép sử dụng điểm thưởng hoặc đơn vị ảo có trong tài khoản game của mình để mua hoặc đổi lấy các vật phẩm ảo do chính doanh nghiệp phát hành game khởi tạo trong trò chơi đó. Đồng thời, doanh nghiệp phát hành game có trách nhiệm quản lý vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng theo đúng quy tắc trò chơi đã công bố và phù hợp với nội dung trò chơi đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Ngoài ra, doanh nghiệp không được tích hợp hoặc gắn các chương trình khuyến mại có thưởng bằng tiền hoặc hiện vật thực tế bên ngoài trò chơi vào giao diện hoặc các tính năng của trò chơi điện tử trên mạng.

Bên cạnh đó, pháp luật quy định vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng chỉ được sử dụng trong phạm vi trò chơi điện tử trên mạng và đúng với mục đích mà doanh nghiệp đã báo cáo khi thực hiện thủ tục cấp phép hoặc thông báo phát hành game. Các đối tượng này không được phép quy đổi ngược lại thành tiền, thẻ trả trước dịch vụ viễn thông di động, thẻ ngân hàng, thẻ mua hàng, thẻ game, thẻ quà tặng hoặc bất kỳ hiện vật nào có giá trị giao dịch bên ngoài môi trường trò chơi điện tử trên mạng.

Đặc biệt, Nghị định 147/2024/NĐ-CP cũng nghiêm cấm việc mua bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng giữa những người chơi với nhau. Như vậy, xét dưới góc độ pháp lý, vật phẩm ảo, đơn vị ảo và điểm thưởng chỉ được tồn tại và sử dụng trong hệ sinh thái của trò chơi điện tử theo cơ chế do doanh nghiệp phát hành thiết lập; không được phép chuyển đổi thành các giá trị tài sản ngoài game và không được thực hiện giao dịch mua bán trực tiếp giữa các người chơi.

__________________________________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Đỗ Minh Nguyệt; Ngày viết: 11/06/2026)

__________________________________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htcvn.vn; https://htc-law.com; https://luatsuchoban.vn