Công an khám xét nhà cần những điều kiện gì ? Đừng để quyền lợi của bạn bị xâm phạm

Công an khám xét nhà cần những điều kiện gì theo quy định của pháp luật? Liệu cơ quan công an có được khám xét nhà ở bất cứ lúc nào hay phải đáp ứng những điều kiện nhất định? Hiểu đúng quy định sẽ giúp bạn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, tránh những trường hợp quyền riêng tư bị xâm phạm trái pháp luật. Trong bài viết này, Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam sẽ phân tích các điều kiện, trình tự khám xét chỗ ở và những quyền quan trọng mà mỗi công dân cần biết.

1.Quyền bất khả xâm phạm chỗ ở

Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở là một trong những quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp bảo hộ. Điều 22 Hiến pháp năm 2013 quy định rõ ràng rằng: “Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp” và “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý”.

2.Công an khám xét nhà cần những điều kiện gì ?

Khám xét chỗ ở là một trong những biện pháp điều tra có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân. Vì vậy, pháp luật quy định rất chặt chẽ về các trường hợp được phép khám xét cũng như trình tự, thủ tục thực hiện.

Vậy công an khám xét nhà cần những điều kiện gì? Dưới đây là những quy định quan trọng mà bạn cần biết.

2.1. Căn cứ khám xét

Căn cứ khám xét được quy định tại Điều 192 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

- Việc khám xét người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện có công cụ, phương tiện phạm tội, tài liệu, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, dữ liệu điện tử, tài liệu khác có liên quan đến vụ án.

Việc khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã, truy tìm và giải cứu nạn nhân.

- Khi có căn cứ để nhận định trong thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, dữ liệu điện tử có công cụ, phương tiện phạm tội, tài liệu, đồ vật, tài sản liên quan đến vụ án thì có thể khám xét thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, dữ liệu điện tử.

2.2. Khám xét nhà ở

Việc khám xét nhà người khác được quy định Theo Điều 195 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

- Khi khám xét chỗ ở thì phải có mặt người đó hoặc người từ đủ 18 tuổi trở lên cùng chỗ ở, có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người chứng kiến; trường hợp người đó, người từ đủ 18 tuổi trở lên cùng chỗ ở cố tình vắng mặt, bỏ trốn hoặc vì lý do khác họ không có mặt mà việc khám xét không thể trì hoãn thì việc khám xét vẫn được tiến hành nhưng phải có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi khám xét và hai người chứng kiến.

- Không được bắt đầu việc khám xét chỗ ở vào ban đêm, trừ trường hợp khẩn cấp nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.

- Khi khám xét nơi làm việc của một người thì phải có mặt người đó, trừ trường hợp không thể trì hoãn nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.

- Việc khám xét nơi làm việc phải có đại diện của cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc chứng kiến. Trong trường hợp không có đại diện cơ quan, tổ chức thì việc khám xét vẫn được tiến hành nhưng phải có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi khám xét và 02 người chứng kiến.

- Khi khám xét địa điểm phải có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi khám xét và người chứng kiến.

- Việc khám xét phương tiện phải có mặt chủ sở hữu hoặc người quản lý phương tiện và người chứng kiến. Trường hợp chủ sở hữu hoặc người quản lý phương tiện vắng mặt, bỏ trốn hoặc vì lý do khác họ không có mặt mà việc khám xét không thể trì hoãn thì việc khám xét vẫn được tiến hành nhưng phải có hai người chứng kiến.

- Khi khám xét phương tiện có thể mời người có chuyên môn liên quan đến phương tiện tham gia.

- Khi tiến hành khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện, những người có mặt không được tự ý rời khỏi nơi đang bị khám, không được liên hệ, trao đổi với nhau hoặc với những người khác cho đến khi khám xét xong.

2.3. Thẩm quyền ra lệnh khám xét

Thẩm quyền ra lệnh khám xét được quy định tại Điều 193 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 ( sửa đổi, bổ sung 2025 )

- Những người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 113 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Lệnh khám xét của những người được quy định tại khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 113 của Bộ luật này phải được Viện kiểm sát có thẩm quyền phê chuẩn trước khi thi hành.

- Trong trường hợp khẩn cấp, những người có thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều 110 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi khám xét xong, người ra lệnh khám xét phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra vụ việc, vụ án.

- Trước khi tiến hành khám xét, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp về thời gian và địa điểm tiến hành khám xét để cử Kiểm sát viên kiểm sát việc khám xét, trừ trường hợp khám xét khẩn cấp. Kiểm sát viên phải có mặt để kiểm sát việc khám xét. Nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì ghi rõ vào biên bản khám xét.

- Mọi trường hợp khám xét đều được lập biên bản theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này và đưa vào hồ sơ vụ án.

3.Người dân có những quyền và nghĩa vụ gì khi bị khám xét nhà.

Khi bị khám xét nhà, công dân có quyền được công bố lệnh khám xét, được giải thích quyền và nghĩa vụ, yêu cầu ghi nhận ý kiến vào biên bản nếu phát hiện sai phạm, đồng thời được khiếu nại hoặc tố cáo khi việc khám xét trái quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, công dân có nghĩa vụ chấp hành lệnh khám xét hợp pháp, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền và không tự ý rời khỏi nơi đang bị khám xét hoặc liên lạc với người khác cho đến khi việc khám xét kết thúc theo quy định của Pháp luật.

4. Khi nào nên cần đến luật sư hỗ trợ

Nếu bạn hoặc người thân bị khám xét nhà, đặc biệt khi có nghi ngờ việc khám xét không đúng quy định hoặc liên quan đến vụ án hình sự, hãy liên hệ luật sư càng sớm càng tốt. Luật sư sẽ tư vấn quyền và nghĩa vụ của bạn , kiểm tra tính hợp pháp của việc khám xét, hướng dẫn làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời hỗ trợ khiếu nại hoặc tố cáo nếu phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật.

Kết luận

Việc công an khám xét nhà cần những điều kiện gì được pháp luật quy định rất chặt chẽ nhằm bảo đảm hoạt động điều tra đúng trình tự, đồng thời bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân. Do đó, mỗi cá nhân nên trang bị kiến thức pháp lý cần thiết để biết khi nào việc khám xét là hợp pháp và cách bảo vệ quyền, lợi ích của mình khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền. Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến khám xét nhà, tố tụng hình sự hoặc bảo vệ quyền lợi hợp pháp, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam để được đội ngũ luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

__________________________________

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của Luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Lê Trang Nhung; Ngày viết: 8/7/2026)

___________________________________

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà đa năng, số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

Điện thoại: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website:https://htcvn.vn;https://htc-law.com;https://luatsuchoban.vn