Yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự

1. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và cơ sở phát sinh yêu cầu độc lập

1.1. Khái niệm người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự

Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 xác định rõ vị trí tố tụng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:

“Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình tham gia tố tụng hoặc tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.”

Theo quy định này, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không phải là chủ thể khởi kiện ban đầu nhưng kết quả giải quyết vụ án có thể làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của họ.

1.2. Cơ sở phát sinh yêu cầu độc lập

Trong nhiều vụ án, quyền lợi của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không phụ thuộc hoàn toàn vào yêu cầu của nguyên đơn hoặc bị đơn. Khi đó, để bảo vệ quyền lợi của mình, họ có thể đưa ra yêu cầu độc lập. Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 ghi nhận, tôn trọng quyền chủ động của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc yêu cầu Tòa án giải quyết một quan hệ pháp luật độc lập ngay trong cùng vụ án.

2. Điều kiện, phạm vi và thời điểm đưa ra yêu cầu độc lập

2.1. Điều kiện để yêu cầu độc lập được Tòa án chấp nhận

Yêu cầu độc lập chỉ được Tòa án xem xét nếu có mối liên hệ trực tiếp với vụ án đang được giải quyết. Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập phải làm đơn yêu cầu và gửi cho Tòa án trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.

Quy định này cho thấy, yêu cầu độc lập phải được đưa ra đúng thời điểm tố tụng để bảo đảm việc giải quyết vụ án được toàn diện, tránh kéo dài không cần thiết.

2.2. Phạm vi giải quyết yêu cầu độc lập

Yêu cầu độc lập được Tòa án xem xét trong cùng vụ án dân sự nếu yêu cầu đó có liên quan chặt chẽ đến nội dung vụ án và việc giải quyết đồng thời sẽ bảo đảm quyền lợi của các bên. Trong trường hợp yêu cầu độc lập không liên quan hoặc làm phức tạp quá trình giải quyết vụ án, Tòa án có thể tách yêu cầu để giải quyết bằng vụ án khác theo quy định của pháp luật tố tụng.

2.3. Thời điểm đưa ra yêu cầu độc lập

Pháp luật tố tụng dân sự đặt ra giới hạn thời điểm nhằm bảo đảm tính ổn định của quá trình tố tụng. Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải đưa ra yêu cầu độc lập trước khi Tòa án mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Việc đưa ra yêu cầu sau thời điểm này có thể không được Tòa án chấp nhận để giải quyết trong cùng vụ án.

3. Trình tự, thủ tục và giá trị pháp lý của yêu cầu độc lập

3.1. Hình thức và nội dung đơn yêu cầu độc lập

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải lập đơn yêu cầu độc lập gửi Tòa án đang thụ lý vụ án. Nội dung đơn phải thể hiện rõ yêu cầu cụ thể, căn cứ pháp lý và căn cứ thực tế để chứng minh cho yêu cầu của mình. Theo nguyên tắc chung về nghĩa vụ chứng minh tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có nghĩa vụ chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Do đó, người đưa ra yêu cầu độc lập phải chủ động cung cấp chứng cứ chứng minh quyền lợi, nghĩa vụ mà mình yêu cầu Tòa án bảo vệ.

3.2. Nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí đối với yêu cầu độc lập

Khi đưa ra yêu cầu độc lập, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được xác định là đương sự có yêu cầu và phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí đối với phần yêu cầu độc lập theo quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án. Đây là điểm cần lưu ý trong thực tiễn, bởi nhiều trường hợp yêu cầu độc lập bị đình chỉ do không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo thông báo của Tòa án.

3.3. Giá trị pháp lý của việc giải quyết yêu cầu độc lập

Yêu cầu độc lập được giải quyết trong cùng bản án hoặc quyết định của Tòa án đối với vụ án dân sự. Phán quyết của Tòa án về yêu cầu độc lập có giá trị pháp lý như đối với yêu cầu của nguyên đơn hoặc bị đơn và là căn cứ để thi hành án theo quy định của pháp luật.

Kết luận

Yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cơ chế tố tụng quan trọng nhằm bảo đảm giải quyết vụ án dân sự một cách toàn diện, khách quan và đúng pháp luật. Việc nắm rõ điều kiện, thời điểm và trình tự đưa ra yêu cầu độc lập theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 giúp người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp mới sau khi vụ án được giải quyết.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của chúng tôi về Yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự. Mong rằng qua bài viết, công ty của chúng tôi đã có thể giúp bạn giải đáp được phần nào băn khoăn, thắc mắc và giúp bạn có thể nắm được những nội dung cơ bản về vấn đề này.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam hoạt động với phương châm tận tâm – hiệu quả – uy tín, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

- Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng với quy tắc đạo đức và ứng xử của luật sư Việt Nam.

- Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu, nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- Bảo mật thông tin mà khách hàng cung cấp, các thông tin liên quan đến khách hàng.

Rất mong được hợp tác lâu dài cùng sự phát triển của Quý Khách hàng.

Trân trọng!

(Người viết: Nguyễn Thị Hương Lan; Ngày viết: 25/12/2025)

Để được tư vấn chi tiết xin vui lòng liên hệ:

Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam

Địa chỉ: Tầng 15, Tòa nhà đa năng, Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội.

ĐT: 0989.386.729

Email: hotmail@htcvn.vn

Website: https://htc-law.com ; https://htcvn.vn ; https://luatsuchoban.vn

Xem thêm các bài viết liên quan